Decubitus

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan

Definitie

Het European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) definieert decubitus als een lokaal letsel van de huid en/of de onderliggende weefsels dat ontstaat als een interne reactie op een externe mechanische belasting op zachte biologische weefsels, meestal over een benig uitsteeksel. Deze externe mechanische belasting kan een kracht zijn die loodrecht op het huidoppervlak wordt uitgeoefend (drukkracht), een kracht die parallel met het huidoppervlak optreedt (schuifkracht), of een combinatie van druk- en schuifkracht. De vervorming van het weefsel veroorzaakt een mechanische en/of fysiologische beschadiging van de huid, de weefsels en op het niveau van de cellen. De mechanische beschadiging ontstaat door het wegpersen van interstitieel vocht, waardoor de vervormingskrachten direct op de celwand worden overgebracht.

Fysiologische beschadiging treedt op door een gebrekkige stofwisseling (zuurstoftekort, onvoldoende aanvoer van voedingsstoffen en afvoer van afvalstoffen) met ischemie als gevolg. Daarnaast zijn directe weefselvervorming, ischemie-reperfusieschade en
microklimaat elementen die een rol spelen in de ontwikkeling van decubitus. Elk van deze ontstaansmechanismen is een gevolg van inwerkende druk- en schuifkrachten.

(Handboek Wondzorg, 2016)

Decubitus wordt ingedeeld in vier categorieën (I, II, III en IV):

Categorie I: Niet-wegdrukbare roodheid bij een intacte huid
Intacte huid met niet-wegdrukbare roodheid in een gelokaliseerd gebied meestal ter hoogte van een beenderig uitsteeksel. Er kan sprake zijn van een verkleuring van de huid, warmte, oedeem, verharding en pijn. Een donker gekleurde huid vertoont mogelijk geen zichtbare verkleuring.
Categorie II: Verlies van een deel van de huidlaag of blaar 
Gedeeltelijk verlies van een laag van de lederhuid (dermis) waardoor een oppervlakkige open wond zichtbaar wordt met een rood, roze wondbodem, zonder wondbeslag. Kan er ook uitzien als een intacte of open/gescheurde, met vocht gevulde of met serum en bloed gevulde blaar.
Categorie III: Verlies van een volledige huidlaag (vet zichtbaar)
Verlies van de volledige huidlaag. Subcutaan vet kan zichtbaar zijn, maar bot, pezen en spieren liggen niet bloot. Wondbeslag kan aanwezig zijn. Ondermijning of tunneling kunnen aanwezig zijn.
Categorie IV: Verlies van een volledige weefsellaag (spier/bot zichtbaar)
Verlies van een volledige weefsellaag met blootliggend bot, pezen of spieren. Een vervloeid
wondbeslag of necrotische korst kan aanwezig zijn. Meestal is er sprake van ondermijning of tunneling. Categorie IV decubitus kan zich ook onder een intacte huid manifesteren.

(Richtlijn Decubitus preventie en behandeling 2011, V&VN).

Meer weten? Ga naar het thema wondzorg.

Of bestel het handboek wondzorg.