Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Hugo: 'Die artsenjas van verpleegkundig specialisten'

Hugo ontmoet een collega die zich opwindt over de verpleegkundig specialisten die zich 'heel wat voelen' in hun witte doktersjas. Hij is het niet helemaal met haar eens, al is die jas ook hem een doorn in het oog.
Blog Hugo: 'Die artsenjas van verpleegkundig specialisten'

'De verpleegkundige specialisten in hun doktersjas, ze voelen zich heel wat. Wie denken ze wel dat ze zijn?' De mevrouw met wie ik spreek op het symposium windt zich behoorlijk op over haar hoogopgeleide collega's.
Maar het beeld dat ze schetst, herken ik niet. Ook in mijn ziekenhuis lopen verpleegkundig specialisten in een witte artsenjas rond, maar dat zij zich heel wat voelen lijkt me niet meer dan terecht. Het zijn de masters onder de verpleegkundigen. Ze vormen de intellectuele voorhoede van onze beroepsgroep. De wijze waarop ze invulling geven aan hun taak bevalt me vooralsnog prima. Van arrogantie merk ik weinig. Op alle afdelingen waar ik ze tegen het lijf loop - orthopedie, geriatrie, psychiatrie - zie ik bevlogen mensen die met kennis en kunde hun patiënten bijstaan. Die witte artsenjas daarentegen, die is ook mij een doorn in het oog.

De keuze voor de doktersjas is gemaakt met de beste bedoelingen. Bestuurders wilden verpleegkundig specialisten de status meegeven die hen recht doet, en hen zichtbaar onderscheiden van gewone verpleegkundigen. Je kunt je evenwel afvragen waarom dat zichtbare onderscheid nodig is. Een verzorgende in het ziekenhuis draagt hetzelfde uniform als een hbo-verpleegkundige. De arts-assistent trekt iedere ochtend dezelfde witte jas aan als de medisch specialist. De kleding laat zien tot welke beroepsgroep je behoort. Dat er onderling niveauverschil bestaat is voor iedereen glashelder.

Eerdere blog van Hugo
In ziekenhuizen waar het aantal verpleegkundigen hoog is en meer verpleegkundigen een hbo-v diploma hebben, sterven minder patiënten dan in ziekenhuizen met minder personeel dat minder hoog is opgeleid. Lees deze eerdere blog van Hugo>>>

Hierin schuilt het eerste probleem. Door de verpleegkundig specialist een doktersjas te laten dragen, koppel je haar symbolisch los van de beroepsgroep waartoe ze eigenlijk behoort. Zoals gezegd vormt ze de voorhoede van de verpleegkundige beroepsgroep. Ze behoort de emancipatie aan te jagen. De artsenjas ontkracht die belangrijke rol. Het suggereert dat de verpleegkundig specialist het verpleegkundig domein is ontstegen. Onzin natuurlijk. Ze breidt het verpleegkundig domein juist uit!
Het tweede probleem hangt samen met de status van het gewone verpleegkundig uniform. Dat de verpleegkundig specialist een artsenjas is aangemeten, zegt ook iets over het aanzien van ons alledaagse kloffie. Kennelijk is er bij ziekenhuisbestuurders weinig vertrouwen dat de kennis en kunde van de verpleegkundig specialist door de buitenwereld op waarde wordt geschat wanneer ze hetzelfde witte pak draagt als gewone verpleegkundigen.
Waarom zo onzeker? Wanneer je deskundig bent, komt dat heus over, al loop je bij wijze van spreken in je blootje over de afdeling. Ik zie het vooral als een kans die onbenut is gebleven. Het is natuurlijk waar dat een artsenjas maatschappelijk gezien meer tot de verbeelding spreekt dan een verpleegkundig uniform, maar juist de verpleegkundig specialisten hadden de mogelijkheid daar enigszins verandering in te brengen. Zij hadden status toe kunnen voegen aan het gewone uniform, simpel weg door het te blijven dragen.
Een carrière in de verpleging met een doktersjas als hoogst haalbare trofee. Spreekt daar beroepstrots uit? Het smaakt vooral naar doelloze distantiëring. Misschien een goed idee, met de broodnodige emancipatie van het vakgebied in het achterhoofd, om de witte jas te heroverwegen. Vooral benieuwd wat verpleegkundig specialisten daar zelf van vinden.

Gerelateerde tags

18 reacties

  • K Buuron

    P.s. en ook ik (net als Ron) ben en blijf een verpleegkundige en wil ook graag zo gezien worden ;-)

  • K Buuron

    Helemaal eens met Ron, echter dienen wij samen met de artsen (omdat wij binnen onze organisatie vallen onder het medisch personeel) sinds 2 weken binnen ons verpleeghuis een witte jas te dragen. Dit werd voorheen niet door de artsen én niet door de VS gedaan, juist om de afstand tussen de cliënt en zorgverlener te verkleinen. Door wijziging in hygiënevoorschriften zijn we hier nu toe verplicht...en nog wel volledig dicht gedragen. Dit punt zal vast nog wel besproken worden. Dit neemt niet weg dat wij als VS juist nog steeds gespitst zijn op het samenwerken met álle zorgverleners en denken vanuit een gecombineerd verpleegkundig en medisch perspectief, dat is waar het juist om draait. En dus ook juist 'gebruik' maken van alle expertises waarover verschillende zorgverleners beschikken! Ik zal over een paar weken eens vragen aan mijn collega's: de verzorgenden/verpleegkundigen waar ik mee samenwerk, of zij mij ineens anders zien/benaderen, dit lijkt me van niet (en dat hoop ik al helemaal niet!).....

  • Ron van Soest

    Ik ben zelf momenteel bezig met de opleiding tot verpleegkundig specialist. Ik ben en blijf verpleegkundige en ik heb niets met status. Blijkbaar is status in het verpleegkundig beroep belangrijk. Hoeveel verpleegkundigen vinden het niet interessant om met een stethoscoop om hun nek te lopen en blijkbaar vinden sommige verpleegkundig specialisten het nodig om een 'doktersjas' te dragen om een stukje status te krijgen. Natuurlijk moet je je positie soms bevechten, maar dat doe je op basis van kennis, vaardigheden en vooral door te communiceren en met elkaar samen te werken. Uiteindelijk draagt iedereen op zijn gebied zijn steentje bij en is iedere bijdrage belangrijk. Of je nu schoonmaker, voedingsassistent, verpleegkundige, verpleegkundig specialist of arts bent.
    Laten we vooral gewoon doen/blijven en met elkaar samenwerken.

  • B Visser

    Wat ik mij in een situatie als deze afvraag: waarom hechten wij zoveel waarde aan het uniform als 'positie onderscheidend middel'.
    Natuurlijk snap ik dat het voor patiënten vaak in één oogopslag duidelijk is wie de verpleegkundige is en wie de arts is, maar komt dit door eigen persoonlijke wrok? Voelt het als 'verraad' als een verpleegkundig specialist een 'witte jas' draagt?

    Kijk bijvoorbeeld eens naar een Operatiecomplex waar vaak iedereen dezelfde kleding draagt. De orthopedisch chirurg draagt hetzelfde als de schoonmaker van het complex. Hier schijnt op zo'n moment niemand over te vallen. Voor patiënten is het vaak al duidelijk genoeg omdat deze de zorgverlener herkent aan hoe deze zichzelf voorstelt. 'Goedemiddag, ik ben Pietje de chirurg die u gaat opereren.'

    Wat ik mij eigenlijk dus afvraag is, waarom wordt er zoveel waarde gehecht aan het dragen van een 'witte jas' terwijl dit eigenlijk - in de tegenwoordige tijd - gedragen wordt als hygiëne maatregel.

    Wat volgt? Een discussie waarbij de verpleegkundige van de verpleegafdeling een stethoscoop in haar zak heeft zitten?

  • R Romijn

    Blijf het bizar vinden dat kennis en intellect aan kleding gekoppeld wordt.
    In het ziekenhuis in mijn woonplaats lopen zelfs de vrijwilligers van het patiëntenvervoer in smetteloos witte uniformen! Waarbij door de meeste patiënten de mannen steevast dokter genoemd worden en de vrouwen zuster.... Hoezo stigmatiserend ;)? Het 'gevaarlijke' hiervan is dat de meeste vrijwilligers zich ook die rol aanmeten en dan krijg je rare situaties, heb het zelf als patiënt meegemaakt.
    Ik ben zelf wijkverpleegkundige en heb geen behoefte aan een witte jas, maar wel aan een makkelijk, leuk, goed wasbaar shirt met veel zakken!
    (en dat hebben we allemaal in ons team;))

  • r.m. Bluijs

    waar ik moeite mee heb is dat de VS de intellectuele voorhoede genoemd worden. Ze zijn specialist en dat ze zich daarin willen onderscheiden is prima, is een witte jas het juiste middel... dat denk ik niet. Zelf moet ik daar een beetje om gniffelen. Verpleegkundige is een prachtig beroep waarin je veel voor de patient kunt betekenen of je nu specialist of generalist bent.
    Ik ben werkzaam als HBO verpleegkundige met als specialisatie longen, in de thuiszorg, een gespecialiseerd verpleegkundige dus en er worden hier geen witte jassen gedragen.
    Binnen onze organisatie werken overigens ook verpleegkundig specialisten hartfalen, ook in de thuiszorg.

  • HGJ van Rijn

    Ik heb verschillende ervaringen met verpleegkundig specialisten en met de dokterjassen. De een werkt als verlening vanuit de verpleging richting de arts en de ander vica versa. Ik werk het prettigste met verpleegkundige specialisten die gewoon een samenwerkingsverband willen aangaan ipv opdrachten geven. En die doktersjas maakt mij niet zoveel uit, als zouden ze ook een verpleegkundige jas over hun kleding aan kunnen doen. Maar dat ik hun eigen keuze. Wij hebben ook een dokter rondlopen met een korte jas en deze is dichtgeknoopt ook nog!

  • HRB van der Wedden

    bijzonder mooie reactie van VS Julian hulst, levert mij verder inzicht op, dank!

  • AMJ Lont

    Het verpleegkundig/verzorgend vooroordeel wordt vaak gevoed door de VS die niet bereid is kennis te investeren en te communiceren in de drukke praktijken.. Deels op basis van onervarendheid en eigen persoonlijkheid.

  • Julian Hulst

    Sommige VS moeten voor hun gevoel stijd voeren voor erkenning binnen het medische domein, en voelen zich vaak gekleineerd door het gesloten gilde van artsen. Soms moet kleding en gedrag dan mogelijk status verlenen, maar dat getuigt van het omgekeerde van je 'heel wat' voelen.
    Het is jammer als soms steun vanuit andere verpleegkundigen lijkt te ontbreken, zodat je vervolgens nergens meer bij hoort.
    Ik werk zonder uniform als VS in de 1e lijn.

  • B Hengeveld

    Ik vind het een prachtige blog! Chapeau!

  • Ineke van Elk

    intellectuele voorhoede? Ik weet niet of je de verpleegkundig specialist als enige tot intellectuele voorhoede kunt benoemen. Ik ben dan EVV in een verpleeghuis maar aan intellectuele kennis op zeer divers gebied ontbreekt het mij gelukkig niet.

  • CACH van Birgelen

    Als patiënt maak ik geen onderscheid in jassen, pakken e.d. Mij gaat het om de kwaliteit van zorg die mij geboden wordt. Of daar nu iemand zit met een korte of lange witte jas, pak, etc. maakt voor mij niet veel uit. Als er om hygiënische redenen werkkleding gedragen moet worden, dan vind ik dat helemaal prima. Liefst helemaal geen onderscheid in kort, lang, wit, gekleurd etc. Laatst was ik nog in het ziekenhuis en ik let dan meer op de wijze van communiceren: de arts met de lange witte jas keek me nauwelijks aan en had meer oog voor het beeldscherm en 'de casus' maar de verpleegkundige met een korte witte jas luisterde goed naar m'n verhaal, vroeg door en gaf tips. Waar heb je als patiënt meer vertrouwen in? Ik in elk geval in degene die het beste kan luisteren.

  • Dianne van Essen

    je kundigheid als verpleegkundige is wat je uitstraalt, daar doet mijns inzien geen jas of pak wat aan af. Ieder zijn eigen kundigheid, wat of waar je ook werkt, van schoonmaakster tot directeur, we zijn allemaal even belangrijk en nodig.

  • VC B3-west UMC Utrecht

    Kan de keuze voor lange jas of kort jasje met uniformbroek ook een praktische zijn, gebaseerd op hygiene richtlijnen?

  • Cora Postema

    Hugo, je verhaal en de reacties van andere (vrouwelijke) verpleegkundige doen mij denken aan de 'krabbenmand' waar wij vrouwen elkaar graag, venijnig en meestal onbewust gevangen houden in 'kleinheid'. Waarom niet gewoon streven naar een artsenjas voor alle verpleegkundigen? Of dat handig werken is, weet ik niet. Dat artsenpak lijkt me ook al wat....

  • K.c, Timm

    Beste Hugo, ik ben verpleegkundig specialist en je hebt (grotendeels) gelijk. We (of ik in ieder geval) hebben een statement willen makenmet het dragen van die jas, dat we een andere functie hebben, ons willen onderscheiden van de verpleegkundige. Echter niet zozeer naar de verpleegkundige collegae, maar vooral naar de artsen zelf. Een van mijn collega's noemde mij steevast 'dokter', vanwege die jas. En ik maar reageren: ik ben geen dokter en wil dat ook niet worden! Overigens een misverstand wegnemend: onze instelling heeft nooit een rol gehad in welk uniform wij dragen, daar hebben wij vrijheid van keuze in gekregen. Het management zegt dus ook niets over de positionering van de functie qua uniform. Wij hebben onszelf willen positioneren met het uniform.
    Vorig jaar heb ik de jas uitgelaten, maar heb wel voor een artsenpak gekozen. Ik voel onderdeel van de verpleegkundige beroepsgroep en deel van de artsengroep. Die verbindende competentie is de kern van de functie van de verpleegkundig specialist en dat mag zichtbaar gemaakt worden. Het zou mooi zijn als de jas niet meer tot de verbeelding spreekt en deskundigheid gezien wordt door handelen en niet door het dragen van een uniform.

  • B.L.M. Müskens

    En de doktersassistent dan, die in een dokterjas bloed komt afnemen voor het laboratorium?

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden