Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

'Ouderenmishandeling moet uit de taboesfeer'

Ouderenorganisatie de Unie KBO wil dat er meer aandacht komt voor ouderenmishandeling. Eerder dit jaar trok ouderenorganisatie ANBO ook al aan de bel. 'Het gaat om zo'n 200.000 ouderen in nood.'
'Ouderenmishandeling moet uit de taboesfeer'

Ook moeten ouderen meer voorlichting krijgen over de bestaande mogelijkheden om mishandeling te melden. Dit meldt de Unie KBO vandaag na een eigen inventarisatie rondom ouderenmishandeling.

Ouderenmishandeling
'Onder ouderenmishandeling verstaan we elke vorm van mishandeling van een oudere die door een bekende begaan wordt,' vertelt Gerda Krediet in een artikel in Nursing. Gerda Krediet is auteur van het boek Ouderenmishandeling van Elsevier Gezondheidszorg. 'Psychische mishandeling, diefstal of financiele uitbuiting komt vaker voor dan het werkelijke fysieke mishandelen van een oudere,' licht zij toe. Volgens de Unie KBO heeft de mishandeling geregeld onbewust plaats. Een woordvoerster: ‘Denk aan mantelzorgers, verpleegkundigen of verzorgenden, er ligt zoveel druk op deze groep mensen omdat ze chronisch overbelast zijn, zodat ze uit onmacht ouderen mishandelen of verwaarlozen.'

'Ouderen zijn niet mondig'
Volgens de Unie KBO gaat het om 130.000 ouderen die mishandeld worden. Daarvan zou slechts 0,5 procent van de gevallen de verschillende meldpunten bereiken. 'Er is weinig bekend over ouderenmishandeling. Het is een groep die niet snel klaagt, omdat ze niet zo mondig zijn of er niets van durven te zeggen.' Ouderenorganisatie ANBO luidde eerder dit jaar al de noodklok. Volgens ANBO ligt het aantal gevallen van ouderenmishandeling nog veel hoger. 'Ongeveer 200.000 ouderen worden jaarlijks in Nederland mishandeld.' Volgens de ouderenorganisatie zijn dit alleen maar de gevallen waarvan melding wordt gemaakt. ANBO vreest op basis van 'signalen uit het veld' dat het werkelijke aantal mishandelingen nog vele malen hoger ligt.

Meldpunt ouderenmishandeling
De ouderenorganisaties pleiten voor een algemeen meldpunt ouderenmishandeling. ‘Je hebt de kindertelefoon waarbij de beller meteen wordt doorverbonden met iemand die ook hulp kan bieden, iets soortgelijks zou er ook voor ouderen moeten komen.' Daarnaast moeten organisaties die zich bezighouden met ouderenmishandeling betere afspraken maken, aldus de Unie KBO. Ook de Inspectie voor de Gezondheidszorg mag van de organisatie actiever worden in het bestrijden van misstanden en ouderenmishandeling binnen de zorgsector.

Luister naar het niet-pluis gevoel
Volgens Gerda Krediet hoef je naar ouderenmishandeling als verpleegkundige niet te zoeken. Je merkt het als het zich voordoet, vaak aan je eigen 'niet-pluis gevoel'. Belangrijk is de oudere goed te observeren en goed te luisteren naar wat hij zegt. 'Let vooral op het non-verbale gedrag,' aldus Krediet. 'Is hij te agressief of juist heel passief, of reageert hij heel emotioneel terwijl dat niet past bij de situatie? Wees dan alert.' Mishandeling van een oudere komt vaak pas aan het licht wanneer het uit de hand loopt. Tot die tijd is het een verborgen probleem. Belangrijk is in ieder geval dat je goed signaleert en registreert. Dreigt het uit de hand te lopen, dan kun je het beste contact op nemen met het Meldpunt Huiselijk Geweld in je gemeente.

Andere signalen die kunnen wijzen op ouderenmishandeling
- Ook de uiterlijke verzorging van een oudere is een punt waar je als verpleegkundige op moet letten, wanneer je denkt dat er iets mis is.
- Hoe eet hij? Verliest hij gewicht?
- Gaat hij nog naar de kapper, pedicure, huisarts en tandarts?
- En zijn er opvallende dingen in de omgeving? Wordt er nog schoongemaakt, geventileerd, verwarmd?
-  Is er eten in huis en wie maakt het klaar?
- Hoe zit het met de financien?' Is er een zaakwaarnemer, iemand die gemachtigd is om de financiele zaken waar te nemen?

Waar meld je ouderenmishandeling
Beroepsvereniging V&VN werkt aan een meldcode huiselijk geweld voor verpleegkundigen en verzorgenden. In de meldcode staat wat verpleegkundigen en verzorgenden moeten doen bij een vermoeden van huiselijk geweld, waaronder kindermishandeling en ouderenmishandeling. V&VN: 'Het is belangrijk dat verpleegkundigen en verzorgenden vanuit hun eigen beroepsverantwoordelijkheid een regeling opstellen. Zeker omdat er steeds meer verpleegkundigen en verzorgenden als zelfstandige werkzaam zijn.' De V&VN Meldocode wordt waarschijnlijk gepresenteerd tijdens het V&VN-lustrumcongres op 8 februari.

Ouderenmishandeling meld je bij een Advies en Steunpunt Huiselijk Geweld (ASHG) in de dichtstbijzijnde gemeente. Voor adressen zie www.huiselijkgeweld.nl.

Unie KBO
Door: redactie Nursing

Op de hoogte blijven?
Volg nursing.nl op Twitter!

Redactie Nursing.nl

4 reacties

  • no-profile-image

    agnes vos

    Ha zussie, ter info!

    gr. Jet

  • no-profile-image

    Lies Hoek Spaans

    Heel belangrijk om hier aandacht aan te besteden. Gerda is een goede voortrekker wat dit onderwerp betreft!Zelf heb ik, ongeveer 7 jaar geleden, in het tijdschrift Denkbeeld een artikel geschreven, speciaal gewijd aan het taboe rond ouderenmishandeling. Het artikel heb ik "Tabee met het taboe rond ouderenmishandling" genoemd. Voor geinteresseerden is het op te zoeken via Denkbeeld of op mijn naam via internet.

  • no-profile-image

    annie

    Wat doe je als je merkt “dit is niet OK?” Een klacht indienen? Dit is zeer oncollegiaal, zeker als het over een GEVOEL gaat. Ik denk ook dat er collega’s zo zwaar onder prestatiedruk staan dat dit ook een vorm van personeel/collega verwaarlozing is. Ik merk ook dat vele mensen het beste van zichzelf proberen geven en zich ook niet bewust zijn dat ze een grens overschrijden. Ik denk dat dit een grotere groep is dan mensen die bewust verwaarlozen/mishandelen. En waar kunnen collega’s terecht die beschuldigd worden? Staan zij dan op hun beurt in de kou? Dit veelal na keihard werken en gaten opvullen en extra presteren en steeds paraat staan om zieke collega’s op te vangen en nog zoveel meer, waardoor ze door het bos de bomen niet meer zien. Voor hen mee zorg dragen moet geïntegreerd worden in de totale aanpak is mijn mening hierover

    Ik hoor dikwijls bewoners zeggen, “We hebben hier braaf te zijn en onze mond te houden, wij zijn afhankelijk” hiervan gaat mijn haar rechtstaan, maar als er geen mentaliteitsverandering binnen het rusthuis zelf komt, staan de ouderen en het personeel inderdaad in de kou. Ik ben al eens met mijn buikgevoel naar de directie gestapt. Heb toen situaties geschetst die mits een mentaliteitsverandering binnen hun zorg en personeelbeleid een andere visie op zorg kunnen bieden, maar ik ben maar een “af en toe” kracht in hun systeem.

  • no-profile-image

    R

    Geweldig dit stuk, blijkt inderdaad dat het veel voor komt.. het is ook wel zo dat bij verzorgenden/verpleegkundigen de werkdruk heel hoog ligt en daardoor dingen vergeten/ extra niet doen.
    dit moet eigenlijk niet voorkomen.
    goede zorg voor ouderen is altijd belangrijk !

    hopelijk dat over een tijd de werkdruk lager ligt en dat ze dan meer tijd hebben om de mensen te verwennen!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden