Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Ruim zestig verpleegkundige handelingen overbodig verklaard

Onderzoekers van Radboudumc IQ healthcare hebben een lijst met 66 verpleegkundige handelingen samengesteld waarvan aangetoond is dat deze niet werken of zelfs schade veroorzaken.
1auscultatiemethode.jpg
Ook de ausculatiemethode om de ligging van een neusmaagsonde te controleren komt terug in de Beter Laten-lijst - Foto: ANP

Bekijk de volledige Beter-Laten lijst

Op deze lijst staan onder meer het niet bedekken van operatiewonden, het niet plaatsen van een urinekatheter bij incontinentie of decubitus en terughoudendheid met het gebruik van bedhekken. De Beter-Laten lijst is 29 juni overhandigd aan V&VN, zodat zij er verder mee kunnen in de verpleegkundige praktijk.

Niet gebruiken van ontsmettings- of reinigingsmiddelen

Onderzoekers van het Radboudumc doorzochten 125 kwaliteitsstandaarden en richtlijnen voor verpleegkundigen. Zij zochten naar aanbevelingen die aangeven dat verpleegkundigen bepaalde handelingen beter kunnen laten. Voorwaarde was dat er bewijs is dat die handelingen niet werken. Daarbij zijn zij vergelijkbaar te werk gegaan als met de lijst voor artsen die vorig jaar november is opgesteld.

In november vorig jaar verscheen een lijst met 1366 medisch specialistische handelingen waar onvoldoende of geen wetenschappelijk bewijs voor bestaat. Lees meer.

Bij de verpleegkundigen leverde dat 66 handelingen op uit 32 richtlijnen en kwaliteitsstandaarden. Veel aanbevelingen gaan over het niet gebruiken van ontsmettings- of reinigingsmiddelen, omdat dit niet leidt tot minder infecties of het niet toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen. Deze maatregelen kunnen patiënten juist in gevaar brengen.

De onderzoekers stelden vast dat het ophouden met deze handelingen veel leed, tijd en geld kan besparen. Zo kan het niet meer bedekken van operatiewonden bij de helft van alle patiënten in Nederland ruim 2 miljoen euro opleveren aan materiaal en 2,8 miljoen euro aan personele kosten. Voor de patiënt leidt het niet afdekken van wonden tot sneller herstel en minder infectiegevaar.

'Meer verpleegkundig onderzoek nodig'

Hoogleraar Verplegingswetenschap en mede-onderzoeker Hester Vermeulen noemt het aantal van 66 opmerkelijk laag. ‘Dit staat in schril contrast met het aantal dat voor de artsen werd gevonden. We hebben in de huidige richtlijnen weinig ‘beter-laten’-aanbevelingen kunnen vinden. Dit komt onder meer omdat er te weinig onderzoek gedaan is om scherpe aanbevelingen op te stellen voor de praktijk. Dit bewijst dat er veel meer verpleegkundig onderzoek nodig is.'

Vorige maand deed V&VN Nederland een peiling naar welke handelingen verpleegkundigen zelf overbodig vinden. Daar kwamen deels andere handelingen naar voren. Dat waren met name het routinematig controleren van vitale functies, het dagelijks zwachtelen en steunkousen aantrekken en het dagelijks wassen met zeep. De overlap tussen wat ervaren wordt als onnodig en dat waarover aanbevelingen zijn geformuleerd dat handelen echt niet nodig is, is beperkt. Ook dit pleit volgens Vermeulen voor meer verpleegkundig wetenschappelijk onderzoek.

Top 5 overbodige verpleegkundige handelingen volgens verpleegkundigen en verzorgenden zélf. Lees meer>>> 

Nienke Berends

Gerelateerde tags

8 reacties

  • Piet Jans

    Verpleegkundige is juridisch geen zelfstandig bevoegde, zal dus altijd handelen in opdracht van arts of werkgever ...
    De auscultatiemethode werkt prima mits je weet hoe en wat je moet ausculteren. Zuurstof uit de muur is kurkdroog, waar zijn de metingen van vochtigheid met en zonder water?
    Gezondheidszorg is geen exacte wetenschap, soms doet een aai over de bol meer wonderen .... of schaffen we ook alle complementaire handelingen af omdat daar geen enkel wetenschappelijk bewijs voor bestaat ...

  • Kaatje

    Ik werk toch al heel lang als verpleegkundige en heb ook al in verschillende ziekenhuizen gewerkt. Ik weet niet welke ziekenhuizen er onderzocht zijn maar heel veel dingen kom ik al jaren niet meer tegen hoor. Niet meer preoperatief scheren, dichte wonden niet ontsmetten of afplakken, zuurstof al lang niet meer met een bevochtiger, suprapubiscatheters insteekplaats ook niet meer desinfecteren etc.
    Incontinentie en decubitus is geen indicatie voor een catheter. In principe niet maar soms is dat tijdelijk wel even een goede oplossing en altijd in overleg met de arts. Ik werk nu al een paar jaar als verpleegkundige in de ouderenzorg en heb al vele bijscholingen gevolgd. En daar wordt altijd aandacht besteed aan de nieuwste richtlijnen. Dus ook al jaren niet meer de ausculatiemethode bij inbrengen maagsonde.

  • Irene Hadjidakis

    Was verpleegkunde ooit niet begonnen met: gebruiken van ontsmettings- of reinigingsmiddelen????? Het spijt me evidence based onderzoekers, ik vertrouw de onderzoeksresultaten van een door het bedrijfsleven betaalde universiteit helemaal niet meer.

  • AVO

    Hoi Henriette, zoals Hester al aangeeft; graag geven we aandacht aan jouw goede praktijkvoorbeeld. Zou ik jouw gegevens mogen ontvangen op beterlaten@venvn.nl ? Ik verwerk het graag tot een stuk met praktische tips uit de praktijk. Veel dank, Annemarie van Ooijen, Adviseur V&VN.


  • Hester Vermeulen

    Beste Henriette,

    Leiderschap met lef voor zowel implementatie als de-implementatie + goede werving selectie verpleegkundige hoofden + samen met frontlinie + aanspreekcultuur + goede communicatie en samenwerking interprofessioneel

    Mooi recept!

    Dank. Ik geef het door aan @venvn en @zonmw. Mogen ze je ook benaderen? We hebben op de uitvraag namelijk maar 1 reactie op de de-implementatie tips. Schril contract net de.hondetden reacties op #beterlaten voorbeelden

    Vriendelijke griet, Hester

  • Henriette

    Beste Hester,
    Implementatie van nieuwe inzichten hangen samen met leiderschap,senioriteit en overwicht. In ons ziekenhuis kiezen we ervoor om afdelingshoofden te selecteren die keuzes durven te maken,niet alleen sturen op behoud van een goede sfeer en gesprekspartner zijn voor alle gremia. Daarnaast dienen ze fysiek op de werkvloer aanwezig te zijn.

  • Hester Vermeulen

    Beste Henri ette,

    Wat goed dat het in jouw ziekenhuis gelukt is.

    @venvn en @zonmw heeft laatst nog goede voorbeelden uitgevraagd waar dit wel gelukt is. Graag horen we hoe jdat komt, dan kunnen we ook anderen helpen om dat voor elkaar te krijgen.

    Op de lijst staat 66 handelingen gen. Een aantal bekende , maar ook een groot aantal die dat nog niet zijn. Bij I de GGZ of de wijk. Hier een willekeurige selectie

    Geen auscultatie voor positionering maagdonde

    Dring geen voedsel op bij anorexia

    Gebruik de AQ-10 niet om signalen en symptomen van autismespectrum stoornissen te herkennen

    Geen luchtgevichtiging bij dyspneu in palliative fase.

    Vriendelijke groet, Hester Vermeulen

    P's graag ontvangen we de-implementatie tips en tops

  • Henriette

    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/06/28/verpleegkundige-handelt-vaak-onnodig-11334204-a1564931

    Stond dus vanochtend in het NRC met de bekende suspects; de pleister op een operatiewond,het pre-operatief scheren en iets met decubituspreventie. Helaas doen die stoute domme verpleegkundigen dat nog steeds,waar ze dat dan doen wordt er niet bij vermeld, in mijn ziekenhuis wordt dit sinds 1991 allemaal niet meer gedaan.

Of registreer je om te kunnen reageren.