Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

'Lach eens wat meer met dementerenden'

Verzorgenden en verpleegkundigen mogen best wat meer lachen met cliënten met dementie. ‘Het verbetert de zorgrelatie en cliënten bewegen makkelijker mee.’
'Lach eens wat meer met dementerenden'
Foto: Wim van Ophem

Dit zegt Marcellino Bogers, auteur van het boek ‘Humor als verpleegkundige interventie’. Volgens Bogers lijkt er in de dementiezorg nog een taboe op humor in de zorg te liggen. ‘Verzorgenden en verpleegkundigen twijfelen: omdat lachen met een dementerende voelt alsof je iemand belachelijk maakt om zijn zwakte. Veel zorgmedewerkers vinden het niet professioneel, terwijl het júist van professionaliteit getuigt als je kunt lachen met je cliënt.’

Kom naar de Nursing Experience!
Tijdens de Nursing Experience op 3 en 4 december in Ede geeft Marcellino Bogers een workshop over humor als verpleegkundige interventie. Meer info en aanmelden.

Grens

Volgens Bogers vinden verzorgenden en verpleegkundigen het vooral lastig om te weten waar de grens ligt. Want welke grappen kunnen nu wel of niet? Bogers: ‘Ik vind dat een lach altijd kan, zolang het gaat om ‘lachen met’ en niet ‘lachen om’. Als het goed is heb je als zorgmedewerker genoeg bagage dat zorgt voor een juist fingerspitzengefühl. Bij cliënten met dementie maak je zoveel vreemde dingen mee die op je lachspieren werken, als je daar samen met je cliënt smakelijk om kunt lachen, is dat goud. Een dementerende verliest zijn grip op de realiteit, en kan het gevoel hebben overal buiten te staan. Wanneer je samen lacht, level je: je hebt allebei lol om hetzelfde. Daardoor is het heel goed voor je relatie met de cliënt.’

Onder de cliënt liggen

Uit de periode dat hij als verpleegkundige in de dementiezorg werkte, kan Bogers genoeg voorbeelden aanhalen: ‘Ik moest een dementerende vrouw met overgewicht uit bed halen. Eigenlijk had ik dat met zijn tweeën moeten doen, en die vrouw gleed weg. Het enige wat ik kon doen, was onder haar gaan liggen om de val te breken. Vervolgens kon ik niet bij de bel, en moest ik letterlijk om hulp roepen. Die vrouw moest zo hard lachen, dat ze het in haar broek deed en op me plaste. Later verscheen er steeds een glimlach op haar lippen als ik binnenkwam.’

Boekje over humor
Bestel hier het boek van Marcellino Bogers: Humor als verpleegkundige interventie

Maar humor zorgt er ook voor dat cliënten meer meewerken: ‘Dat begint al wanneer je een cliënt met een glimlach tegemoet treedt. Plagen wil ook wel eens helpen: toen een cliënt haar bed niet uit wilde, zei ik: “Okay, dan kom ik er gezellig bij”. Zodra ik naast haar lag, stapte ze meteen uit bed. En een lol dat ze had.’

Simpele grapjes

Wanneer je als verzorgende of verpleegkundige meer humor wilt toepassen in de zorg, is het niet de bedoeling dat je opeens aan de lopende band moppen tapt. ‘Ervoor openstaan en weten dat lachen mág, helpt al veel’, stelt Bogers, ‘als je een grapje maakt, houd het dan simpel, zodat je cliënt het wel kan volgen. En maak het visueel, dat werkt ook heel erg.’

Ongepast om te lachen

Als een situatie met een dementerende op je lachspieren werkt, maar het ongepast is om te bulderen van de lach, redt dan eerst de dementerende met respect uit die situatie ga dan even naar een andere kamer. ‘Toen een notaris met zijn onderbroek op zijn hoofd door de gangen liep, moest ik daar heel hard om lachen, maar wel achter gesloten deuren’, zegt Bogers resoluut. Ook het lachen om dit soort situaties heeft volgens hem nut: ‘Een lach brengt verlichting. Werken met dementerenden kan enorm zwaar zijn. Wanneer je lacht komen er geluksstofjes in je hersenen vrij, zoals serotonine en endorfine. Na een lachbui kun je weer met hernieuwde energie aan de slag.’

Redactie TvV

4 reacties

  • H van Wetten

    Lachen met elkaar is gezond in welke situatie dan ook. Maar altijd met respect en niet ten koste van iemand anders. Ik heb behoorlijk veel plezier gehad toen een van de bewoners op mijn kantoor mijn bouwtekeningen afkeurde, en mijn koffie op dronk, want het was zijn kantoor. Daarna mocht ik elke dag rekenen op zijn bezoek. Hij had zelf erg veel schik want hij liet merken dat hij van mening was, dat ik ik elke dag beter mijn best deed. Zijn vrouw glimlacht ook elke keer als ze haar man op mijn kantoor zit zitten...

  • just me

    ik lach ook veel met de dementerende mensen. Om een opmerking van hen, of om iets wat ze doen. Humor maakt het werken met demente mensen draaglijk voor beide partijen. Want tegenover de humor staat soms ook veel verdriet als iemand in een helder moment beseft dat er iets helemaal niet goed gaat. En zoals ik met hen lach om iets leuks, zo verdrietig ben ik als ik de wanhoop en verwarring zie. En helaas ben ik vaker verdrietig dan vrolijk, want dement worden, dat gun je toch je ergste vijand niet toe.

  • Els Derksen

    Ik sluit me van harte aan bij het samen lachen. Uit respect voor de mens met dementie, stel ik voor dat we niet meer over hen spreken als 'dementerenden', waarbij het ziekteproces voorop staat, maar over mensen of personen met dementie. Een mens met wie je contact kunt maken en samen plezier kunt hebben.

  • n.c schipper

    En zo is het maar net!
    Met respect naar client toe (lachen is gezond) als het kan samen !

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden