Blog Barbara: Nachtdiensten tot je omvalt?

Mogen stoppen met nachtdiensten op je 57e is voor veel verpleegkundigen een fijn lichtpuntje, schrijft blogger Barbara. Ze is het dan ook niet eens met het voornemen om in de nieuwe cao UMC de leeftijdsgrens te verhogen.
Leeftijdsgrens nachtdienst
Nachtdiensten draaien ook na je 57e?

‘Ooooh, nog drie jaartjes en dan mag ik lekker stoppen met die nachtdiensten!’, verzuchtte een collega een tijd geleden. Een andere 57+-collega werkte pas geleden echt haar allerlaatste nachtdienst en werd gefeliciteerd door andere collega’s. Alsof ze een missie had volbracht. En dat heeft ze ook. Het mogen stoppen met nachtdiensten werken op je 57e is voor veel verpleegkundigen een fijn lichtpuntje, zo ergens in de herfst van je lange werkzame carrière. Een beloning voor álle onregelmatige diensten die al gewerkt zijn.Onze 55+ collega’s zijn zeer waardevol voor ons vak. Zij hebben aan de wieg gestaan van alle ontwikkelingen in het Verpleegkundig beroep. Zij bezitten een schat aan kennis en ervaring. En de meesten werken, sinds hun kinderen zelfstandig zijn, weer meer dan parttime of zelfs weer fulltime. Zij zijn vaak het fundament op veel (verpleeg)afdelingen. Maar er heerst momenteel wat onrust op de werkvloer. De plannen voor de nieuwe cao voor UMC’s zijn kenbaar gemaakt en onderstaand voorstel wordt, op zijn zachts gezegd, niet erg enthousiast ontvangen. Zeker niet door onze 55+-collega’s!

De umc’s hebben op grond van vele signalen vastgesteld dat vrijstellingen voor oudere medewerkers van onregelmatigheids-, bereikbaarheids- en aanwezigheidsdiensten en overwerk regelmatig soms ook leiden tot overbelasting van jongere medewerkers, juist in een periode waarin die zeer druk zijn met de zorg voor een gezin. Voor een betere balans stellen de umc’s voor om vrijstellingen voor medewerkers, met inbegrip van academisch medisch specialisten, enkele jaren later dan nu te laten ingaan. Dat zou passen binnen een breed, evenwichtig generatiebeleid dat tegemoet komt aan gerechtvaardigde behoeften van medewerkers in alle leeftijds- en loopbaanfasen. Bron:  Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)

Wat zijn we aan het doen? Ik dacht dat het de bedoeling was om onze oudere collega’s  langer in het arbeidsproces te houden? Deze plannen vallen wat mij betreft in de categorie: ‘Het oude moet eerst op’. Het gevoel dat dit voorstel oproept bij mij en mijn (55+)-collega’s is dat de jongere collega’s moeten worden ontzien dáár waar zij wél vol aan de bak moesten toen zij een jong gezin hadden. Begrijp me niet verkeerd. Ik heb respect voor alle moeders (ja óók voor vaders) die naast hun drukke gezin met kleine kinderen en hun huishouden ook nog (parttime) werken in de zorg. Ik weet uit eigen ervaring dat het soms lastig te combineren is. De oppas die plots niet kan net op de dag dat jij moet werken is vreselijk. Je kind, dat vlak voordat je naar je nachtdienst moet alles onderspuugt en koorts heeft. Ik ken het, een ramp! Maar werken in de zorg houdt in dat je onregelmatig werkt. Het is een keuze. Het hoort erbij.

Het is een prima voorstel om deze groep te willen ontzien in deze zware jaren. Het is wat mij betreft een theoretische gedachtengang en illusie om te denken dat wanneer deze groep minder onregelmatig werkt, ze de eindstreep fluitend kunnen halen. Want daar is dit voorstel uiteraard op gericht: om mensen gezonder en fitter hun werkbare jaren door te laten komen, nu de pensioengerechtigde leeftijd alsmaar hoger komt te liggen. Ik vind het géén eerlijke keuze om de jongere generatie te sparen door de vrijstelling voor onregelmatige diensten bij onze gerespecteerde 55+-collega’s op te schroeven. De woorden: ‘… enkele jaren later dan nu te laten ingaan’ baart me zorgen. Wat houdt dat in? 59, 60, 65, tot je omvalt? Wie zal het zeggen?

Nee, als je 55+ bent heb je vaak de zorg niet meer voor (kleine) kinderen, ben je misschien wat flexibeler in je tijd. Dat komt vaak al tot uiting op de werkvloer. Deze groep collega’s ruilen zonder grote problemen een dienst met je, werken zonder morren een dag extra wegens ziekte en staan vaak klaar om een ander (privé) uit de brand te helpen. En dit alles terwijl ze zelf vaker last hebben van lichamelijke kwaaltjes. Artrose, rugpijn of migraine. En onderschat de overgang ook niet! Het is geen geheim dat vrouwen rond hun 52ste in de overgang gaan. Opvliegers, hartkloppingen, slapeloosheid (handig in de nachtdienst), hoofdpijn. Het zijn allemaal serieuze klachten. Ook krijgen veel 55+ collega’s te maken met de zorg voor en om hun ouders. Deze groep collega’s zijn vaak ook nog mantelzorger voor ouders of partner. Dus In plaats van onze 55+ collega’s wat te ontzien, zeggen we straks: “Nog een stapje harder graag!”.

In een fijn team ontzien we elkaar op de momenten dat het moet. Over en weer. Moet dit vastgelegd in een CAO, ten nadele van onze oudere collega’s? Nogmaals: ik vind het heel goed om een bepaalde groep werknemers te willen sparen maar niet ten koste van een andere groep!
Als de zorgen om overbelasting van jongere medewerkers een serieus aandachtspunt is dan moeten we wellicht met zijn allen kijken hoe we die overbelasting kunnen aanpakken. We moeten het beroep aantrekkelijker maken, er moeten meer leerling verpleegkundigen worden opgeleid, er moet meer personeel komen, meer geld en middelen. Maar blijf van de verworven rechten van onze oudere collega’s af!

Deze blog is eerder geplaatst op de website Zal me een zorg zijn van verpleegkundige Barbara van Ede.

9 REACTIES

  1. ‘Maar werken in de zorg houdt in dat je onregelmatig werkt. Het is een keuze. Het hoort erbij.’

    Je zegt het zelf, het hoort erbij. Dus zowel als oudere en als jongere collega! In de praktijk regelt dat doorgaans zichzelf wel, tenzij er structureel te weinig formatie en mix van generaties op de afdeling is natuurlijk.

    Dus daar ligt het peobleem en dat is niet geholpen door oud en jong tegenover elkaar te zetten..

  2. Lees alle reacties
  3. Ja Kelly. Dat klopt. Maar als je dor je lichamelijke gestel ( lees leeftijd) niet meer kunt….kan de keuze moeten zijn, dat e stopt met dit lichamelijk en geestelijk zware werk! En daarmee belast je de jongere collega’s ook weer. En gaat er een schat aan werkervaring en inderdaad, vaak veel flexibiliteit, verloren

  4. 57 jaar ìs al een paar jaartjes langer nachtdiensten draaien in mijn beleving. De leeftijd was 55 jaar! dat er geen nacht dienten meer dedraaid hoefde te worden! Meer personeel om de jonge groep te ondersteunen bij t draaiende houden van een gezin! Daar hebben we allemaal wat aan…ook de patienten…daar draait t uiteindelijk om.

  5. ik heb in Engeland een flink aantal jaren als vaste nachtdienst gewerkt, altijd rondom het weekend en soms een keertje door de week. Dit was voor ons het beste te combineren met een jong gezin en geen oppasopa/oma in de buurt. Na onze terugkeer in Nederland heb ik eerst alle diensten gewerkt, toen een tijd als flex medewerker en veelal de avonddiensten. Nu heb ik een verandering van contract, waardoor ik rouleer binnen de organisatie voor een bepaalde periode. Dit jaar is daar het laatste jaar van. De afgelopen twee jaar geen nachtdiensten gehad. Heerlijk. Nu, met 53, word ik weer ingeroosterd om de nachten te doen. Vreselijk. Wat Barbera aangeeft, de overgang geeft al slaapproblemen (verergert door rouw/overlijden heel dierbaar familielid). Het omschakelen van dag naar nacht en andersom kost mij zoveel inspanning, ik zie er ook slecht en vermoeid uit hierdoor ( 🙁 ), maar het MOET, want ik ben nog geen 55/57. Ik probeer zoveel mogelijk de nachten weg te ruilen aan collega’s die graag de nachten doen. Ik begrijp ook niet zo goed, waarom er niet met vaste nachtdiensten gewerkt kan worden, mensen zoals ik vroeger, die graag de nachten deden, omdat dit met hun gezin goed te combineren valt, omdat zij nachtwroeters zijn, omdat het financieel aantrekkelijker is, of waarom dan ook. Een aantal jaar geleden nog maar was de grens voor nachten op 50 jaar gesteld. Ik keek er naar uit. Helaas ging de grens omhoog en moet ik nu alsnog weer die diensten doen die mij het zwaarst vallen. Wat als ik fouten zou maken, doordat ik door vermoeidheid niet meer geconcentreerd kan werken? wat als ik weer in slaap val achter het stuur onderweg naar huis (ja dit is mij overkomen, een aantal jaar geleden, toen ik ook zo nodig van de planners een aantal nachten moest doen; gelukkig zat mijn zoon naast mij en schreeuwde “Pas op!” en kon hij vrij snel daarna van mij het stuur overnemen), wat als ik door deze diensten uiteindelijk een burn out zou krijgen, wat van het feit dat mijn bloeddruk langzaam omhoog gaat?, wat van…? geen goed plan lijkt mij om die grens nog verder omhoog te trekken. Ik zou werkgevers dan ook vooral willen oproepen: luister naar je werknemer, laat hen zelf eens invullen welke diensten zij willen werken, mijn ervaring uit Engeland is, dat het rooster zich dan vanzelf vult. Er is een grotere gunfactor onder personeel als dit het geval is; men is meer geneigd om iets voor een ander te doen, over te nemen, als de ander dat ook voor hen doet. Probeer het eens, wellicht word je aangenaam verrast.

  6. Ik werk zelf al 10 jaar nachtdiensten en wordt binnen 5 dagen 57 jaar.
    Ik vind dat iedereen voor zichzelf moet kunnen kiezen of zij/hij nachtdiensten nog kan werken of niet. Het mag geen verplichting worden om langer nachtdiensten te werken. De een collega kan beter dan de andere collega tegen nachtdiensten.

  7. Wat ben ik blij dat hier zo’n duidelijke mening/uiteenzetting wordt geschreven.
    Ik sta helemaal achter dit “verhaal” en hoop dat deze uiteenzetting ook vruchten af gaat werpen. Zowel bij onze jongere/oudere collega’s als managers en CAO schrijvers.
    Francine Pieters, 60 jaar.

  8. Ik vind dat de keuzevrijheid behouden moet blijven. Niet dus een nieuwe set aan regels, maar gewoon beschaafd overleggen met elkaar. Als nachtdienst bij je past en je vindt het prettig dan moet dat gewoon kunnen.

    De trend om de keuzevrijheid bij de werknemer te leggen wordt hier dus juist weer door onderbroken. Overdreven zucht naar regeltjes is ons niet vreemd hier in NL. Ik dacht dat we daar al te veel van hebben gezien. Zie de grote administratielast.

  9. Omschakelen ging mij als 20 tot 30 jarige prima , ik vroeg zelfs nachtdiensten aan en had een rijtje van 5 of soms 8 nachtdiensten. No problemo.
    Ook met kleine kinderen was het soms juist prettig om nachtdiensten te hebben, beter dan avonden iig. (voor mij iig)

    Nu ik 50 ben ben ik sinds de menopauze ongelooflijk aan het sukkelen met slapen. Ik vertik het om slaappillen te nemen zoals zoveel van mijn 45+ collega’s wel doen. Verder ben ik soms vergeetachtig etc. Niet erg handig op tijden dat je alert moet zijn op SEH. Ik merk dat ik qua mentaal het niet trek in de nacht. Toch moet ik nog een tijd…en misschien wel langer dan ik dacht..

    Dus wat mij betreft….
    Graag terugdraaien….stoppen met nachtdiensten 55 jaar, lijkt me prima. Als je wel wil mag je uiteraard langer, ik heb ook een collega die nergens last van heeft en bijna 65 is.
    .

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.