Blog Hugo: ‘Billen wassen is oké’

Enerzijds zijn we trots op ons vak. Anderzijds voelen we schaamte voor sommige dingen die we doen. Billen wassen bijvoorbeeld. Daar praten we liever niet over. ‘We doen immers zoveel meer’. Levens redden, dat soort dingen. Maar we wassen dus ook billen. En daar gaan we het vandaag over hebben.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan

Wat er zo erg is aan billen wassen? Eigenlijk vrij weinig. Ik heb zeker duizend billen gewassen tijdens mijn verpleegkundige carrière. Pasgeboren billen, stervende billen, en alles wat daar tussenin zit. En ik ben daar geen slechter mens van geworden.

Het probleem zit hem natuurlijk niet zozeer in de handeling. Het is meer hoe er door ‘de mensen’ naar gekeken wordt. Als samenleving associëren we het wassen van billen met een lage status. ‘Het is lief dat je de billen van oma wast, maar als je een beetje slimmer was geweest had je iets anders gedaan.’ Mensen zeggen het niet, maar ze denken het wel.

Dergelijke ideeën leiden tot een stigma. Alsof het wassen van billen je geloofwaardigheid aantast, bij alles wat je doet. Je hebt net oma netjes naar de wc geholpen, en keurig haar billen afgeveegd. Daarna ga je met haar dochter in gesprek over de voortgang van de behandeling. Ze luistert half en wil toch echt even met de arts praten. Die vertelt vervolgens hetzelfde. Met dit verschil dat ze arts is. En oma niet zojuist naar het toilet heeft geholpen.

Het wassen van billen, en de status die daarmee samenhangt, werkt door in allerlei situaties die verder niets met het billen wassen van doen hebben. Dat verpleegkundigen zo weinig te zeggen hebben in ziekenhuizen? Het komt heus niet alleen doordat we billen wassen. Maar het speelt wel mee. Het maakt dat bestuurders en managers ons minder serieus nemen. Én billen wassen, én meebeslissen over strategie? Dat vinden mensen met een stropdas een heel ingewikkelde combinatie.

Wat erger is: wij weten zelf heel goed dat het wassen van billen niet echt lekker is voor ons maatschappelijk aanzien. En dat maakt ons diep onzeker. Alsof we onszelf minder serieus nemen. Daarom wijzen we mensen er continu op dat we zoveel meer zijn, dat we infusen prikken en levens redden. Met andere woorden: ‘We zijn echt niet dom hoor!’ Alsof we onszelf willen overtuigen. En daarom lopen sommige senior verpleegkundigen en teamleiders in burgerkleding. Zo ziet iedereen dat zij in ieder geval geen billen meer wassen.

We gaan de samenleving niet veranderen. Over twintig jaar staat billen wassen nog steeds in laag aanzien, al gaan we op onze kop staan. Maar we kunnen wel met onszelf aan de slag. Dat we accepteren dat het zo is. Dat we erover praten met elkaar, de schaamte van ons afschudden, zelfvertrouwen krijgen. Dat hebben we namelijk wel zelf in de hand. En dat we vervolgens proactief de beslissers in het ziekenhuis tegemoet treden met onze ideeën over hoe je goede zorg organiseert. Want al wassen we honderd billen op een dag, daar zijn we slim genoeg voor.

9 REACTIES

  1. als het dus juist is wat je schrijft, zullen we eerst ons zelfbeeld binnen ons mooie vak moeten veranderen, willen anderen op een positievere manier naar ons kunnen kijken.
    Ik voel totaal geen schaamte de billen van degene die dit zelf niet kunnen te moeten wassen. Iedereen kan op dit punt komen of je nu rijk, arm, mooi, lelijk, dik of dun bent.

  2. Lees alle reacties
  3. Billen wassen is de beste manier om te kijken of er een decubitus plek ontstaat en dat is een verpleegkundige fout. Ik heb zelfs manueel ontlasting verwijderd bij iemand die een dwarslaesie had en op vakantie was in zijn rolstoel. Hij had alle materiaal en gaf mij instructies wat ik moest doen. Leuke jongen, lieve vriendin en zus, enige ouders en absoluut geen schaamte gevoel. Nog nooit gemerkt over Maatschappelijk Aanzien, alleen dat die hoog was in mijn tijd. Is dit veranderd met jonge mensen vandaag de dag? Ik vind dit echt een minderwaardige opmerking want ik heb een hele grote waardering voor de mannen die de vuilnis ophalen. En voor de straatvegers, die groet ik ook en bedank ze.

  4. Als we stoppen met (billen) wassen, missen we de grootste observatiemogelijkheden van ons vak.
    Observeren, signaleren, redeneren en rapporteren: dát is de intentie van ons prachtige vak!
    Daarom moet óók de HBO opgeleide verpleegkundige dit blijven doen, want hoe meer kennis je hebt, hoe groter de kans is dat je tijdig signaleert en hier actie op kan ondernemen.

  5. Ik voel helemaal geen schaamte bij het wassen van billen. Het is voor mij één van de vele handelingen waarin wij onze patiënten/cliënten ondersteunen, omdat zij zelf niet of niet meer instaat zijn dit zelf te doen. De schaamte is vaak groot bij de patiënt/cliënt en het is mijn taak om niet alleen de billen te wassen, maar ook deze mensen het gevoel te geven dat schaamte hier niet nodig is.
    Als mensen mij voor minder aan zien, omdat ik billen was, dan zegt dat meer ov er hun dan over mij.
    Ik ben trots op mijn vak inclusief het billen wassen!

  6. In mijn carriere tonnen poep geruimd in alle vormen van Bristol.
    Het meest stoorde ik me aan de opmerking van onze medische baas van de IC, de Intensivist die de IC vorm had gegeven, een soort Pater Familias. Op de vraag waarom NP noodzakelijk waren antwoordde hij (notabene op papier) ‘Je wilt toch weleens wat anders dan bedden opmaken en poep ruimen’ .. en dat tegen zo’n 100 man IC personeel. Ik heb hem nooit meer serieus genomen …

  7. Ik was al vanaf 1976 billen en vind en vond dat nog steeds bijzonder waardig…
    de kwetsbaarheid vd mens, tijdens de wasbeurt kom je tot mooie gesprekken juist vanwege het zich moeten blootgeven van de mens die het ondergaat.

    Veel observatiepunten tijdens billen afvegen en wasbeurten dus belangrijke handeling!

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.