Cliënt met dementie vraagt veel aandacht, deze tips kunnen helpen

Sommige mensen met dementie vragen veel aandacht, en gaan die opeisen zodra ze zich niet gezien of gehoord voelen. Hoe ga je hiermee om?

Auteurs Hanneke van de Pol en Freya Flach van het nieuwe boek Survivalgids bij dementie* geven tips op basis van hun zelf ontwikkelde SPEELS-methode (zie kader). Daarnaast zijn zij ook sprekers op Hét Dementiecongres op 24 maart 2026 in Ede.

‘Door te roepen of te tikken, door negatief over andere mensen of dingen in de omgeving te praten of door steeds te zeggen dat ze naar de wc moeten proberen sommige mensen met dementie toch aandacht te krijgen,’ leggen ze uit.

‘Als verpleegkundige in een ziekenhuis ga je dit misschien liever uit de weg en probeer je de patiënt duidelijk te maken dat er nog meer patiënten zijn en dat zij niet de enige zijn die aandacht nodig hebben: “Ik moet nu even naar iemand anders.”

Maar ieder mens heeft het nodig om gezien, gehoord en erkend te worden, om het gevoel te hebben van betekenis te zijn en het waard te zijn om te leven. Mensen met dementie ook, of juist!’

Tips bij mensen met dementie die veel aandacht vragen

• Realiseer je dat constant aandacht vragen niet voortkomt uit jaloezie, maar uit onzekerheid. Als je denken vertroebeld is, je je niet goed meer kunt oriënteren in tijd en plaats en je niet goed meer weet waar je bent, kan dat heel veel angst en onrust geven. Het kan je onzeker maken. Doe ik er nog wel toe? Zie je mij wel? Ben ik het nog wel waard om hier te zijn?
• Bied een activiteit aan die een beroep doet op ordenen en sorteren; voorwerpen op kleur leggen (rietjes, kaarten, theezakjes, wat er maar voor handen is), bestek sorteren, theedoeken vouwen… dat geeft rust en legt de focus op iets anders.
• Zet een muziekje op om rust te creëren.
• Kijk of er een robotkat voorhanden is, of een gevulde handschoen: die kun je eenvoudig zelf maken door een latex handschoen te vullen met warm water.
• Wijs de patiënt niet terecht; dat maakt het alleen maar erger. Ook uitleggen dat je even met iemand anders bezig bent en zo weer terugkomt heeft geen nut. Door het beschadigde bovenbrein kan de cliënt deze informatie niet goed meer verwerken.
• Zeg vooral niet te veel. Probeer bovenstaande tips, kijk toch of je even tijd kunt maken om bij de cliënt/patiënt te zitten. En sluit aan bij de emotie. “Je wil graag dat ik bij je blijf hè? Dat snap ik wel, het is ook lastig allemaal. Vertel eens over je kinderen/partner/huis/…” Praten over iets fijns kan rust brengen.
• Zorg voor rustmomenten voor jezelf; een cliënt/patiënt die constant aandacht vraagt kan enorm veel van je vragen. Spreek met collega’s af dat je de verantwoordelijkheid afwisselt, verdeel het per dag(deel). Geef je grenzen aan, dat iemand anders het even van je over kan nemen. Degene die ‘aan de beurt is’ is even de veilige haven van degene met dementie, en de rest hoeft even niet te reageren.
• Investeer eerst in contact. In het ziekenhuis kan dat uitdagend zijn, want dat betekent dat je moet vertragen en je plan soms even iets los moet laten. Bedenk dan dat te snel gaan vaak juist weerstand oproept. En weerstand en onrust kosten uiteindelijk veel meer tijd en energie, dan even investeren aan de voorkant.’