Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Een waardige afronding van het leven voor je patiënt

Corona update Volgens de richtlijnen van de overheid en het RIVM word je bij deelname aan dit congres gevraagd om een vaccinatiebewijs, herstelbewijs of negatieve coronatest te laten zien. Dit kan heel makkelijk met de CoronaCheck-app. De meest gestelde vragen vind je hier: FAQ

Tijdens deze dag gaan we in op het aanbieden van zorg die niet gericht is op genezing, maar op verzachting van lijden. Er zijn nog vele uitdagingen in de palliatieve zorg, tegelijk is er een goede ontwikkeling gaande, want er is steeds meer aandacht voor. De weg is nog lang, maar we zijn samen onderweg!

Binnenkort komt de nieuwe richtlijn palliatieve sedatie uit.

16 februari 2022 praat Sander de Hosson je bij over de highlights uit deze nieuwe richtlijn zodat jij weer helemaal up-to-date bent.

Ben jij ook bij hét Jaarcongres Palliatieve Zorg?

Hoe kun je de beste kwaliteit van leven bieden in de palliatieve fase voor de patiënt en diens omgeving? Een vraag waar veel verpleegkundigen en verzorgenden dagelijks bij stil staan. Maar hoe geef je hier je volle aandacht aan, als je er simpelweg geen tijd voor hebt?

Palliatieve sedatie

Topspreker Sander de Hosson bespreekt tijdens hét Jaarcongres Palliatieve Zorg de nieuwe richtlijn palliatieve sedatie. Lees hier alvast de blog van Sander over dit onderwerp.

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | Vernieuwd programma

09.00
Ontvangst, inloggen online omgeving
09.30
Opening door de dagvoorzitter
09.40
Lees meer Sluiten
De beste zorg in de laatste levensfase

Sander neemt je tijdens de openingspresentatie mee in de verschillende dimensies van palliatieve zorg; somatisch, psychisch, sociaal en existentieel. Tevens komt aan bod:

  • Advance Care Planning & End-of-life Care
  • Communicatie met stervende patiënten en familieleden
  • de stervensfase

Sander de Hosson, longarts, gespecialiseerd in longkanker en palliatieve zorg

 

“Wat een held! Deze man is een juweel qua vertellen” – Review van deelnemer 2-2021

10.45
Pauze
11.15

Er zijn nog veel onduidelijkheden over palliatieve sedatie, terwijl het veel wordt toegepast en je er dus ongetwijfeld mee te maken hebt. Wat zijn de belangrijkste onderdelen uit de nieuwe richtlijn en wat betekent dat voor jou in de praktijk?

Daarnaast wordt deze medische handeling in epidemiologische en historische context geplaatst: hoe vaak gebeurt het eigenlijk? Waarom? Sinds wanneer? Door wie en bij wie? We bespreken de indicatie, de voorwaarden en de uitvoering van palliatieve sedatie.

Sabine Netters, internist-oncoloog, Isala, Zwolle; stafdocent cursus palliatieve zorg voor artsen (AmsterdamUMC) en initiatiefnemer van Carend

12.15
Lunch
13.15

Patiënten met cognitieve problemen hebben extra zorg en aandacht nodig in het naderende levenseinde. Kom er achter wat anders is en waar dus rekening mee moet worden gehouden om goede palliatieve zorg te kunnen leveren. Zij kunnen zich niet altijd goed uiten. Hoe kun je hen bijstaan in dilemma’s en angsten ten aanzien van het levenseinde? Tijdens deze bijdrage krijg je handvatten om goede palliatieve zorg te kunnen leveren aan mensen met cognitieve problemen (denk aan dementie of een verstandelijke beperking).

Marijke Tonino, arts voor Verstandelijk Gehandicapten en Kaderarts / Consulent Palliatieve Zorg / Arts ouderengeneeskunde

14.00

Patiënten in de laatste fase van hun leven worden steeds meer aangespoord om zaken/wensen/keuzes vast te leggen, maar ook om hier met jou als zorgverlener over te overleggen. Denk aan keuzes als euthanasie, behandelverbod, wel/niet-reanimeren, wel/niet naar de IC, enzovoort. Wat betekent deze ontwikkeling voor jou, de patiënten en hun naasten? En hoe kun jij zo goed mogelijk bijstaan bij het maken van keuzes rond het levenseinde? En wat bedoelen ouderen eigenlijk als ze zeggen dat hun leven ‘voltooid’ is, en wat zijn behoeften en wensen van deze ouderen?

Els van Wijngaarden, universitair hoofddocent en senior-onderzoeker Universiteit voor Humanistiek, auteur van het boek ‘Voltooid leven’: over leven en willen sterven.

15.00
Pauze
15.30
Lees meer Sluiten
Hoe ga je om met rouw en verlies?

Hoe moet je nu verder? Hoe moeten de naasten nu verder? Wat doet het verlies met jou en met de naasten? Hoe kun je bijstaan in het verdriet.

Manu Keirse, Emeritus hoogleraar, Universiteit Leuven

16.15
Afsluiting

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | Sprekers

Binnenkort komt de nieuwe richtlijn palliatieve sedatie uit.

16 februari 2022 praat Sander de Hosson je bij over de highlights uit deze nieuwe richtlijn zodat jij weer helemaal up-to-date bent.

Blog Sander de Hosson ‘Palliatieve sedatie’

Palliatieve sedatie

Het is een vroege lentemorgen. De regendruppels aan de andere kant van de ruit getuigen van een vochtige nacht. Hij staart ernaar met zijn vermoeide ogen.

Al vaker heeft hij over vermoeidheid geklaagd, maar nu is het hem ook aan te zien. Eerder deze week straalden zijn ogen nog; nu zijn ze doffer geworden. De verpleegkundige wijst mij op een onheilspellend teken: de vlekken op zijn benen. ‘Het lijkt me goed dat uw familie naar het ziekenhuis komt,’ bevestig ik zijn angst.

Zijn ogen stralen die ochtend alleen nog kort als zijn vrouw en tienerzoons binnenkomen.

Bourgondisch

Een paar weken ervoor zie ik de patiënt voor het eerst. Hij is directeur van een fabriek en maakt een joviale, bourgondische indruk. ‘Druk,’ zegt hij als ik hem vraag waarom hij niet eerder is gekomen, nadat hij verteld heeft dat de pijn in zijn buik en rug al veel langer aanwezig is. Hij eet slecht en heeft last van een vervelend hoestje dat maar niet overgaat. Nu hij bloed ophoest, heeft hij aan de bel getrokken. Als hij de grote tumor op de foto op het scherm gezien heeft, mompelt hij: ‘Ik heb een druk bedrijf. Voor mijn mensen moest ik er zijn.’

Als hij vraagt hoe zijn kansen zijn, ben ik eerlijk. ‘Slecht. Zonder behandeling gemiddeld zes weken, met behandeling gemiddeld zes tot negen maanden. Het is een gemiddelde. Er zijn uitzonderingen.’

Zijn vrouw legt haar hand op de zijne, haar gezicht spreekt boekdelen. Ik kijk naar het scherm. Niet naar de tumor, maar naar zijn leeftijd rechtsboven: 47 jaar.

Het nieuws is catastrofaal. Een voorheen gezonde vader, een gelukkig gezin met een tweeling van net twaalf jaar in de brugklas, een verre vakantie in het verschiet. Maar nu de alles doorkruisende realiteit van massale uitzaaiingen in de lever, in de botten en God weet waar. Kleincellige longkanker die zich erg agressief gedraagt.

Ontslag

We beginnen vol goede moed met chemotherapie, maar al na de tweede kuur blijkt dat hij dit niet wil volhouden. Zijn beenmerg reageert rampzalig op alle toxische stoffen die we hem toedienen: er worden nauwelijks meer witte bloedcellen aangemaakt, wat leidt tot een zeer matige afweer. Hierdoor ontwikkelt hij een felle longontsteking. Deze resulteert in een ziekenhuisopname voor hem en een boodschap voor mij: hij wil geen chemotherapie meer. We starten antibiotica en beginnen het laatste ontslag naar huis voor te bereiden.

De antibiotica zorgen voor een korte opleving, die wordt gevolgd door acute benauwdheid als gevolg van een longembolie. Ook krijgt hij diarree door de chemotherapie, wat uiteindelijk leidt tot uitputting.

We leggen een morfinepomp aan vanwege zijn steeds heftiger wordende benauwdheid. Het geeft hem tijdelijk rust, opluchting en vooral een mogelijkheid om afscheid te nemen en zijn geliefden vast te houden. Godzijdank is dit soort middelen er, en godzijdank worden ze ingezet. Zonder morfine zou de dood, althans het doodgaan, zoveel rauwer geweest zijn bij hem.

Euthanasie wil hij niet. ‘Ik wil elke seconde die ik heb bij mijn vrouw en kinderen zijn.’ Maar tegelijkertijd hoor ik ook: ‘Ik ben erg benauwd en verschrikkelijk moe.’ Naar huis of naar een hospice wil hij niet meer.

Niet zinnig

Als duidelijk is dat de laatste uren zijn aangebroken, bezoek ik hem nog eenmaal. Ik kijk de kamer rond en zie gezichten vol emotie. Verdriet. Woede. Angst. Berusting.

Hij vertelt dat hij steeds benauwder wordt en het niet meer volhoudt. Nu staan we met de rug tegen de muur. Als we de morfine ophogen, zullen er nog meer vermoeidheidsklachten ontstaan, en wellicht ook meer onrust, sufheid en angst; dat is gewoonweg geen zinnige optie.

Na twee dagen van afscheid nemen, rest nog één besluit. Hij, zijn vrouw en ik hebben het allemaal allang doorgesproken. Er is sprake van een zogenaamd refractair symptoom. Dat is een symptoom dat op geen enkele andere manier te bestrijden is, tenzij gepaard gaand met onacceptabele bijwerkingen. Deze toestand geldt als een indicatie om met continue palliatieve sedatie te mogen beginnen. Een voorwaarde is dat het verwacht overlijden binnen twee weken zal zijn. Er moet sprake zijn van de natuurlijke stervensfase.

‘Ik wil starten met palliatieve sedatie,’ zeg ik. ‘Ik wil u een middel geven waarbij uw bewustzijn wordt verlaagd tot een comfortabel niveau. Dat middel heet midazolam.’ Het is de beslissing om nooit meer echt wakker te kunnen zijn. Om te overlijden zonder daar weet van te hebben.

Hij vertelt dat hij het als een bevrijding voelt van een leven dat hem inmiddels zo plaagt. Zijn vrouw knikt instemmend. Zijn kinderen huilen, zachtjes, in de hoek. Ik kijk ze aan, ook zij knikken.

Pomp

Als het medicijn klaar is – het kan gegeven worden via een continue pomp – starten we de toediening, en al vlot zien we zijn lichaam ontspannen. Zijn vrouw legt weer haar hand op de zijne. In de hoek staat een open fles wijn. Ik staar ernaar en vind dat detail verschrikkelijk mooi: het leven, zo ronduit, in deze kamer.

Als ik later wegloop, rennen zijn zoontjes achter mij aan. Ze zeggen niets, maar geven mij een hand. Kort vang ik hun blikken, die op dezelfde manier stralen als die van hun vader. Ze groeten me, kort, strak, gemeend: ‘Bedankt.’ Bam! Brok in mijn keel. Dan draaien ze zich resoluut om en lopen met gebogen rug terug naar de plaats waar hun vader zal overlijden.

Palliatieve sedatie is een behandeling in de laatste levensfase die waardig sterven mogelijk maakt. Dat is veel mensen in andere landen niet gegeven. Daar zal beslist dezelfde problematiek bij stervende patiënten zijn; patiëntenproblematiek waarbij vermoedelijk hoge doseringen morfine wordt gegeven, met alle rampzalige bijwerkingen van dien: onrust, hallucinaties, een slecht sterfbed. Dat er in Nederland gekozen is voor deze behandeling als we met de rug tegen de muur staan, als de levensverwachting zo slecht is, is een groot voorrecht. Na twee dagen van afscheid nemen, rest nog één besluit.’

Bron: Carend

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | Volledig online

Helaas laten de huidige maatregelen het niet toe om met 400 zorgprofessinoals fysiek bij elkaar te komen op het Nursing congres Palliatieve Zorg. Maar inmiddels zijn wij in staat om onze congressen bij jou thuis te organiseren.

Dit is wat deelnemers van een andere Nursing congressen zeiden over het volgen van een online congres:

“Veel interactie, ondanks de beperking van de online omgeving. Leuk dat er een lunchbox werd opgestuurd.”

Wilma Pit, docent verpleegkunde, ROC Friese Poort

“Zeer leerzaam, het bleef tot het einde boeiend. Ondanks digitaal toch interactief.”

Mieke Groen, neurologie verpleegkundige Omring wijkverpleging

“Het was interactief door de chat en Mentimeter, die goed werd bijgehouden.”

Eva Kessels, zorgcoördinator SEIN

Heb je nog vragen?

Neem dan contact op met de klantenservice

Voor vragen met betrekking tot inschrijven is onze klantenservice bereikbaar.

T: (030) – 638 36 38
E: aanmelder@bsl.nl

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | Praktische informatie

Locatie:
Dit congres vindt volledig online plaats.

Voor wie?
Alle verpleegkundigen, verzorgende en overige geïnteresseerden.

Tarieven
279,- per persoon (btw vrij) | Regulier tarief
239,- per persoon (btw vrij) | Abonneetarief Nursing, TvV, TvZ, Denkbeeld en/of Pallium

*Niet geldig in combinatie met andere kortingen en acties van (onderdelen van) Bohn Stafleu van Loghum.

Cedeo erkend
Met dit klanttevredenheidsoordeel is de kwaliteit van onze congressen en masterclasses ruimschoots gewaarborgd. Cedeo is een onafhankelijke intermediair die opleidingsinstituten toetst. Lees meer over de CEDEO erkenning.

Btw vrij door CRKBO registratie
Springer Media B.V., waarvan Bohn Stafleu van Loghum onderdeel uitmaakt, is als instelling geregistreerd in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO). Door deze CRKBO registratie mogen wij onze congressen btw vrij aanbieden. Lees meer over de CRKBO registratie.

Accreditatie
Het inhoudelijke programma staat gelijk aan 5 uur studiebelasting. (Er is geen voorbereiding noodzakelijk). Accreditatie aangevraagd voor 5 punten bij:

  • Accreditatiebureau Verpleegkundig Specialisten Register | Scholing verpleegkundig specialisten voor 5 punten
  • Kwaliteitsregister V&V en Register Zorgprofessionals (scholing palliatieve zorg)
  • Accreditatie Bureau Cluster 1
  • College voor Accreditatie Huisartsen (CvAH)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG)
  • Vereniging van Specialisten Ouderengeneeskunde en Sociaal Geriaters (Verenso)
    Registerplein

Accreditatie wordt aangevraagd voor 5 punten bij accreditatiebureau VSR (scholing verpleegkundig specialisten)

Vul je relatienummer in op het inschrijfformulier om hiervoor in aanmerking te komen.

Contact
Voor vragen met betrekking tot inschrijven is onze klantenservice bereikbaar op het telefoonnummer 030 – 6 38 36 38 of per e-mail via aanmelder@bsl.nl

Klantenservice (inschrijving / aanmelding)
T: (030) 638 36 38
E: aanmelder@bsl.nl

Congresontwikkelaar (inhoudelijke vragen)
Christa van den Hurk
M: +31 (06) 125 678 75
E: christa.van.den.hurk@bsl.nl

Congrescoördinator (logistieke vragen)
Leonie van Helten
T: +31 (030) 63 83659
E: leonie.vanhelten@bsl.nl

Sales (sponsormogelijkheden)
Kevin Pols
T: 010 – 742 10 24
E: kevin@crossmedianederland.com

Annuleren
Je inschrijving is alleen schriftelijk te annuleren. Annuleer je tot vier weken voor aanvang van het event, dan brengen wij € 50,00 p.p. aan administratiekosten in rekening. Bij een meerdaagse masterclass of congressen met een deelnameprijs vanaf € 950,00 p.p. bedragen de administratiekosten € 250,00 p.p. Bij een masterclass of congres met een deelnameprijs van minder dan € 125,00 p.p. bedragen de administratiekosten € 35,00 p.p.. Meld je je binnen vier weken voor aanvang af? Dan zijn we helaas genoodzaakt het volledige inschrijfbedrag te berekenen. Overigens kun je bij verhindering ook een vervanger van je inschrijving gebruik laten maken.