‘Stagiaire hbo-v mag geen goedkope verzorgende zijn’

Dat studenten verpleegkunde niet in verpleeghuizen willen werken, berust volgens onderzoeker Robbin Munter op een verkeerd beeld van de werkelijkheid. Slechte stages en saaie colleges versterken het beeld nog meer.
‘Stagiaire hbo-v mag geen goedkope verzorgende zijn’
Foto: Amerpoort

Volgens het onderzoek valt dat beeld vooral te omschrijven als saai, vervelend, en veel nadruk op statistiek. Wat bedoel je precies met ‘veel nadruk op statistiek’?

‘Dat studenten vaak denken dat zij, als hbo-v’er in de ouderenzorg, veel op kantoor zullen zitten. Bijvoorbeeld om te letten op hoe hun collega’s werken, terwijl ze zelf niet bezig zijn met de cliënt. Dit klopt niet met de realiteit. De ouderenzorg is misschien iets minder sexy en hectisch dan ziekenhuiszorg, maar in de ouderenzorg is de hbo-v’er een voorbeeld voor collega’s. En omdat ze de schakel zijn tussen de zorg van een bepaalde cliënt en de andere collega’s, hebben ze júist een band met hem en zijn naasten.’

Wat is de belangrijkste reden voor het beeld dat studenten verpleegkunde hebben van het verpleeghuis denk jij?

‘Vooroordelen worden versterkt door saaie lessen en slechte stages tijdens de opleiding, waarbij studenten gevraagd worden om taken uit te voeren die uiteindelijk niet in hun takenpakket horen. Koffie zetten, ADL en cliënten escorteren naar een woonkamer zijn dagelijkse kost, terwijl een hbo-v’er meer moet doen dan dat, zij moeten een helikopterview ontwikkelen en zorgen dat alles goed verloopt.’

Hoe zou die slechte stage er volgens jou er concreet wél uit moeten zien?

‘Hbo-v’ers moeten, naast de reguliere werkzaamheden, gewoon veel meer worden betrokken bij het proces. Andere hbo-v’ers moeten ze betrekken bij overleggen, gesprekken met de arts en andere disciplines, en het invullen van patiëntendossiers et cetera. En ze moeten uitgedaagd worden over dingen na te denken. Als hbo’ers alleen leren wat een verzorgende doet in de ouderenzorg, zullen zij al snel het gevoel krijgen dat zij ‘te goed’ zijn voor het werk.’

Kun je de eerstejaarsstage in de ouderenzorg niet beter afschaffen?

‘Dat is iets overdreven, het is namelijk wel belangrijk dat studenten over hun hele studie een goed beeld krijgen van alle zorgaspecten. Maar is alleen belangrijk dat deze stagiaires niet gezien worden als goedkope verzorgenden, maar dat zij juist leren wat het ‘verpleegkundige zijn’ inhoudt, zoals ik net ook beschreef.’

Zijn er geen andere manieren om een stage in de ouderenzorg vorm te geven?

‘Jawel. Je zou bijvoorbeeld een stage in de ouderenzorg in één van de latere studiejaren verplicht kunnen stellen, waarbij studenten dan een verbeterplan moeten schrijven voor een of ander aspect. Als zij betrokken worden bij de ‘helikopterzaken’ van de ouderenzorg zullen zij eerder geneigd zijn om uitdagingen te zien in plaats van het huidige negatieve beeld.’

Is het ook niet zo dat bijvoorbeeld docenten zélf een heel negatief beeld van de ouderenzorg neerzetten? De nadruk ligt ook in de opleidingen vaak op het ziekenhuis.

‘Uit interviews met studenten blijkt inderdaad dat zij lessen over ziekenhuizen interessanter vinden dan die over ouderenzorg. Zij geven aan dat docenten in de ouderenzorg vaak ‘geitenwollensokken’ types zijn die geen enerverende colleges neerzetten. Ik ben het ermee eens dat hier verandering in moet komen.’

Ook gezondheidswetenschapper Kelly Hamoen schreef al eens een gastblog over het imago van de ouderenzorg. Volgens haar wordt er een verkeerd beeld van de ouderenzorg geschetst door de docenten. Lees haar blog>>>

Wat kunnen gediplomeerde verpleegkundigen doen om het beeld van de ouderenzorg te verbeteren?

‘Een voorbeeld is natuurlijk gastlessen geven. Want waarmee kunnen studenten zich beter vergelijken dan met iemand die net afgestudeerd is en zijn/haar ervaringen in de ouderenzorg deelt?’

Een andere aanbeveling is dat verpleeghuizen meer initiatief moeten nemen, zoals gezamenlijk stages coördineren. Hoe zie je dat precies voor je?

‘Veel verpleeghuizen hebben moeite met het opvullen van vacatures door hbo’ers. Wellicht is het mogelijk dat studenten stage gaan lopen op verschillende, bij elkaar gelegen locaties. Bijvoorbeeld in Amsterdam is de scope van verpleeghuizen niet groot, maar is de zorg en zijn de cliënten van elk huis anders. Hiervan leren studenten meer dan van één organisatie waar zij weken rondlopen. Een voorbeeld is om een student enkele dagen per week in huis A te laten meelopen/werken, en enkele dagen in huis B. In deze situatie zou de student met twee verpleegkundigen meelopen, meerdere verschillende patiënten tegenkomen, verschillende zorg leveren en vanuit een helikopterview naar twee verschillende huizen moeten kijken.’

Ook Actiz en V&VN hopen met een speciale imagocampagne een aantrekkelijker en realistisch beeld neer te zetten van het werken als hbo-verpleegkundige in de ouderenzorg. Dat doen ze onder meer aan de hand van de website ‘Daar zit meer achter’>>>

En wat als een verpleegkundige in spe een reëel beeld krijgt van de ouderenzorg, maar na haar studie alleen maar op banen kan solliciteren die juist dat ouderwetse beeld nog aanhangen, wat heeft die beeldvorming dan voor zin?

‘Tegenwoordig zijn de meeste hbo-v banen in de ouderenzorg gericht op zelfsturende teams, waarbij de verpleegkundige wordt geacht om zorg te leveren, coördineren, coachen en verbeteren. Het is erg veelzijdig. Als het echter alleen mogelijk is om te solliciteren op banen die het ouderwetse beeld aanhangen, is het van belang dat men niet weer in dezelfde negatieve beeldvorming terechtkomt. De ouderenzorg is erg veelzijdig en veeleisend. Verpleegkundigen met een theoretische achtergrond en het vermogen om door te denken blijven altijd nodig, zij het als verpleegkundige of kwaliteitsverpleegkundige, etc. Tevens zorgt een betere beeldvorming bij studenten voor een betere beeldvorming in de maatschappij, door middel van het sociale aspect. Als studenten een positief beeld hebben van ouderenzorg, zullen zij dit bespreken met anderen. Dit leidt misschien wel tot een positieve spiraal van verbetering. Als meer mensen weet hebben van de situaties in de ouderenzorg, in plaats van het eeuwige ‘Schiet mij maar lek als ik naar een verpleeghuis moet’ zal het beeld van de ouderenzorg en wellicht ook het respect voor ouderen verbeteren.’

Robbin Munter studeerde onlangs af aan de faculteit Beleid en Management Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit Rotterdam op de scriptie Student nurses and their perceptions on working in nursing homes in the Netherlands

8 REACTIES

  1. Ik kan hier werkelijk geen chocola van maken,wat een warrig en slecht geschreven stuk,het begint al meteen met;  ”Wat bedoel je precies met ‘veel nadruk op statistiek’?”,wat is nu precies het antwoord op deze vraag? Dat een verpleegkundige denkt veel op kantoor te zitten? Geen idee. En zo gaat het maar door, ja je moet een helicopterblik ontwikkelen,maar hoe dan?
    En is het zo erg dat een eerste-jaars HboV-leerling (het begrip student reserveer ik maar,net als vroeger voor een cursist die een academische opleiding doet) ingezet wordt in de ADLzorg? Je komt net van school en weet van toeten noch blazen,maar in je eerste jaar moet je meteen maar een helicopterblijk ontwikkelen. Waar ik helemaal niet meer van bijkom is het feit dat Robbin Munter zijn lichtvoetig scriptietje zo nodig in het engels publiceert,wat is dat voor een flauwekul,we leven toch in een Nederlands taalgebied,wie wil je bereiken? Wat is je doelgroep of denkt hij soms dat de university of Princeton handenwringend zit te wachten op de nieuwste inzichten uit The Tnetherlands.

    • Ik ben het helemaal eens met Henriette. Verder mijnheer De Vries is het abnormaal om een Master opleiding in verpleging te doen. Wat is het Nederlandse woord voor Master? Diegenen die bedacht heeft om verpleegkunde op te waarderen naar Master is totaal gestoord. Dit devalueert het BEROEP, het is geen academisch noch Hoger Beroeps opleiding. Het is kennis te hebben over ziekteleer, anatomie, fysiologie, medicijnen maar verder is het HANDS ON werken en door de praktijk zien of iemand een decubitus krijgt of dat iemand bloed embolie ontwikkeld. De Helikopter view ofwel in onze moerstaal een Overzicht heeft, kan alleen maar ontstaan door ERVARING en niet door theorie. Verpleegkunde is geen theoretische opleiding en zonder ervaring zullen de HBO vp heel veel missen.

      Eigenlijk levensgevaarlijk zoals ik heb ontdekt toen mijn man acuut werd opgenomen in Eindhoven. Ik, als verpleegkundige sinds 1972, kom mijn man opzoeken en vind een doods bange man, die nooit bang is geweest in zijn leven. (2013) Hij lag van angst te bibberen in bed en ik ontdekte wat er gebeurd is. Hij werd op het toilet gezet met uitzaaiingen in zijn ruggenmerg en de HBO VP vertelde hem dat hij moest bellen. Dat deed hij maar niemand kwam. Na een tijdje is hij opgestaan en viel. Had geen kracht om overeind te komen en kon niet bij de bel. Uiteindelijk heeft iemand hem gevonden. Dit is absoluut onaanvaardbaar en toen ontdekte ik dat ik te maken had met HBO VP. Waar is haar verantwoordelijkheid en HELIKOPTER VIEW? Je blijft buiten staan of je helpt de patiënt op de toilet of is dit de Theorie om mensen zelfstandig te laten aanmodderen? Hij had wel een dwarslaesie op kunnen lopen. Maar de HBO VP excuus was dat ze Computer lijsten in moest vullen. Waarom?

      In Portugal, waar ik als verpleegkundige werkte in een verpleegtehuis, zijn twee Nederlandse HBO VP ontslagen omdat ze geen kennis noch ervaring hadden in bloed prikken noch in infuus aanleggen, noch in het reageren op een acute situatie, ze moesten eerst de protocollen toepassen of zo iets?
      Heel jammer want de Nederlandse opleiding voor Verpleegkunde stond hoog aangeschreven wereldwijd maar ik denk dat deze mening snel zal verdwijnen als men niet eens een half lege afdeling om tien uur klaar kan hebben met gewassen en geschoren patiënten in opgemaakte bedden.
      En de taal in Nederland is nog steeds Nederlands en niet halfbakken Engels. Met EBP???

  2. Lees alle reacties
  3. Beste Henriette,
    Volgens mij snapt u niet waar het artikel over gaat. Ten eerste, wellicht kent u iemand die ooit een Master opleiding heeft gedaan, hierbij is het verplicht om in het Engels te schrijven. Als u wat meer open zou staan voor inzichten in plaats van alles direct af te schrijven omdat het ‘warrig en slecht geschreven’ zou zijn (wat het overigens totaal niet is).
    U schrijft direct alle HBO-V <span style=’text-decoration: underline;’>studenten af omdat zij van toeten nog blazen weten. Wat is uw idee? Ziet u liever dat studenten niet meer naar de ouderenzorg gaan? Op een gegeven moment eindigt u daar ongetwijfeld zelf. Het probleem met de Nederlandse ouderenzorg, en de samenleving in zijn geheel, is dat zij <span style=’text-decoration: underline;’>studenten HBO-V afschrijven als goedkope verzorgenden. Hierdoor willen slechts 9 op de 187 <span style=’text-decoration: underline;’>studenten naar de ouderenzorg. U begrijpt zelf dat dit te weinig is.
    Excuses, maar wat een vervelende en ondoordachte reactie heeft u geplaatst.

    • Lees alle reacties
    • Goedkoop verzorgende? Als Leerling ben je altijd goedkoop want je weet nog heel weinig.
      En inderdaad weten HBO leerlingen nog heel weinig want ze hebben geen praktijk ervaring. Dus als je de theorie rijlessen hebt gehaald mag je meteen een auto rijden of wel misschien een 40 ton vrachtwagen want je bent toch “hoog opgeleid” in de theorie van de verkeerswetten. Wat er in Nederland gaande is, is levensgevaarlijk voor de gezondheidszorg en ik ben blij dat ik in Portugal woon met echte praktijk verpleegkundigen die acuut reageren zonder belemmerd te worden door “codes”.

  4. Eens met het verhaal om hbo-v (maar ook mbo-v studenten) meer te betrekken in het proces als verpleegkundige. 
    Ik denk echter dat het wel heel waardevol was om als eerstejaars compleet te richten op de ADL en daarbij de eerste stappen te zetten naar de helikopterview (dit betreffend hbo), aangezien er genoeg studenten waren die nog niet dermate in aanraking zijn geweest met zorg. De stap naar een helikopterview kan dan erg groot zijn. 

    • Je leert Overzicht door ervaring en niet door theorie. Dit geld voor ieder beroep. Als je begint als metselaar zal een ervaren metselaar je wijzen als je krom gaat metselen. Dat is een Helikopter View. (waar halen deze belachelijke benaming vandaan?)

  5. Ik, als derdejaars HBO-V'er, zou een stage in het eerste jaar bij een verpleeghuis graag als standaard zien. Je doet ervaring op, je leert de theorie in de praktijk en op deze manier krijg je de basiszorg goed onder de knie.
    Wat ik wel gemist heb in mijn stages, was de uitdaging. Je wordt aan het werk gezet om te wassen, de steunkousen aan te trekken en om half 11 is het tijd voor koffie. Het 'verder kijken dan je neus lang is', de diepte in, daar worden nog te weinig kansen voor gevonden. Wanneer je stagiair(s)es alleen voor dit werk inzet, kun je inderdaad niet verwachten dat zij de complexiteit van de ouderenzorg inzien.
    Mijn advies: 1e jaar de focus op de basiszorg, vervolgens de overige competenties ontwikkelen in de thuiszorg, agz en ggz en betrek de stagiair(s)es ook in het proces!

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.