Medicatie

Medicatie

Welke medicatie verhoogt het risico op vallen?

Door de coronamaatregelen bewegen veel ouderen minder, waardoor spierkracht en balans afnemen. Dit verhoogt het valrisico. Voor jou als verpleegkundigen dus een extra reden om alert te zijn op onnodig gebruik van valgevaarlijke medicatie.
Medicatie
pijn.jpg

Actieve rol voor kankerpatiënt bij pijnmanagement

Patiënten zijn prima in staat om zelf de mate van ervaren pijn te registreren met behulp van een computer.
Medicatie
imago59697902h.jpg

Apotheker voorkomt medicatiefouten bij kinderen

'Het is confronterend voor verpleegkundigen, maar vooral leerzaam.'
Medicatie
Verpleegkundigen hebben geleerd hoe ze het lachgas moeten toedienen bij kinderen. Foto: Máxima Medisch Centrum

Lachgas voor kinderen in ziekenhuis tegen de pijn

Verpleegkundigen zijn geschoold om het lachgas toe te dienen.
Medicatie
Melden bijwerkingen wordt simpeler

Melden bijwerkingen wordt simpeler

Verpleegkundig specialisten in de huisartsenpraktijk krijgen een nieuw systeem om makkelijker ernstige bijwerkingen van medicijnen te melden.
Medicatie
Voorschrijven door verpleegkundigen: de feiten op een rij

Voorschrijven door verpleegkundigen: de feiten op een rij

TvZ zet alle feiten over voorschrijven door verpleegkundigen op een rij.
Medicatie
Voorschrijven vanaf 2014 alleen nog elektronisch

Voorschrijven vanaf 2014 alleen nog elektronisch

Zorgprofessionals die medicatie voorschrijven, waaronder verpleegkundig specialisten en physician assistants, mogen dit per 1 januari 2014 alleen nog elektronisch doen.
Medicatie
Herken verborgen pijn

Herken verborgen pijn

Pijn kan iemands leven tekenen. Behandeling ervan is vooral een uitdaging als patiënten moeilijk kunnen aangeven of ze pijn hebben, zoals jonge kinderen en mensen met een verstandelijke handicap of dementie. Op de publiekslezing Lof der Geneeskunst op 4 oktober jl spraken twee topwetenschappers over hun onderzoek naar niet (h)erkende pijn. Zij stellen dat artsen en verpleegkundigen pijn bij de meest kwetsbare patiënten beter kunnen herkennen en verlichten.
Medicatie
Verpleegkundige aanspreekpunt bij gebruik biologicals

Verpleegkundige aanspreekpunt bij gebruik biologicals

Verpleegkundige aanspreekpunt bij risicomedicatie
Medicatie
TvZ Medicatieveiligheid foto Arno Massee

Medicatieveiligheid: overdracht blijft pijnpunt

Medicatieveiligheid staat de laatste jaren hoog op de agenda in de zorg. Er zijn dan ook grote stappen gezet in het voorkomen gezondheidsschade als gevolg van medicatiegebruik. Toch blijven er pijnpunten: vooral de overdracht, de rekenvaardigheid en het volhouden van ingezette verbeteringen blijken lastig.

Over medicatie

Geneesmiddelen

Zorg voor medicatie: uitzetten, klaarzetten, aanreiken of toedienen van medicijnen.

Lees meer

De arts schrijft medicijnen voor, op basis van indicatie, rekening houdende met contra-indicaties en mogelijke interacties. Als de patiënt de medicatie niet zelf kan beheren, is de verpleegkundige verantwoordelijk voor het aanreiken, toedienen, uitzetten, klaarzetten en beheren van medicijnen.

Medicatieveiligheid

Medicatieveiligheid gaat over alle activiteiten die zijn gericht op juiste voorschrijving, aflevering en gebruik van geneesmiddelen. Met als doel dat
– de juiste cliënt
– het juiste medicijn
– op de juiste tijd
– in de juiste hoeveelheid en dosering
– en op de juiste wijze krijgt toegediend

Medicatiefout

Een medicatiefout is elke fout in het proces van voorschrijven, ter hand stellen/afleveren, opslag/beheer, gereedmaken, toedienen/registreren en evalueren, ongeacht of er schade is opgetreden.
Veelvoorkomende oorzaken:
– Geen duidelijke toedienlijst: niet weten wat te moeten geven.
– Zelf maken van een medicijnlijstje: de gegevens zijn niet goed overgenomen.
– Storingen tijdens het werken met medicatie: onvoldoende aandacht bij de voorbereidingen en het toedienen van de medicijnen.
– Geen duidelijke afspraken in het zorgleefplan: voor de toediener is niet duidelijk waar hij/zij verantwoordelijk voor is.
– Geen goede toedienregistratie: er is niet afgetekend, dus is het niet duidelijk of de cliënt medicatie heeft gekregen.
– De instructie is niet duidelijk: toediener weet niet waarop te letten.
– Geen kennisgenomen van de bijsluiter: toediener weet niet wat hij/zij geeft.
– Geen volledig ingevuld uitvoeringsverzoek bij injecties: er zijn onvoldoende gegevens om verantwoord te handelen.

Bijwerkingen en interactie

Omdat de werkzame stoffen van een geneesmiddel door het hele lichaam zitten, kan er ook een ongewenste lichamelijke reactie op een niet beoogde plek optreden. Veel voorkomende bijwerkingen zijn duizeligheid, hoofdpijn en maag- en darmklachten, zoals diarree en buikpijn. Ook kan iemand allergisch of overgevoelig zijn voor geneesmiddelen, wat zich kan uiten in jeuk, huiduitslag of benauwdheid.

Bij gelijktijdig gebruik van meerdere medicijnen kunnen deze elkaars werking positief of negatief beïnvloeden (interactie). Dit kan ook gebeuren tussen recept-medicijnen en zelfzorgmedicijnen en tussen zelfzorgmedicijnen onderling. Ook interactie met voedsel of dranken is mogelijk, zoals alcohol, melk of grapefruitsap. Een probleem – vooral bij ouderen – is polyfarmacie: het gebruik van meerdere medicijnen.

Afhankelijkheid en verslaving

Volgens de DSM-IV TR2 is afhankelijkheid of misbruik van een middel een patroon van onaangepast gebruik van een middel dat significante beperkingen of lijden veroorzaakt. Zoals: het middel wordt langer – of in hogere dosering – gebruikt dan gepland. Soms treden ook  fysiologische verschijnselen op, zoals tolerantie: de patiënt heeft steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Er kan ook sprake zijn van selectieve tolerantie, bijvoorbeeld: na enkele dagen opioïdgebruik blijft het pijnstillend effect en verdwijnt de misselijkheid. Bij gebruik van een middel dat alleen gericht is op vermindering van een gezondheidsprobleem, zoals pijn, is geen sprake van verslaving. Wel kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Dit betekent dat bij plotseling staken van het middel lichamelijke ontwenningsverschijnselen zijn te verwachten..

Oplaaddosis, insluipen, uitsluipen

Bij een medicamenteuze behandeling moet de gewenste concentratie van het geneesmiddel zo snel mogelijk de bloedbaan bereiken. Soms is daarvoor een hogere aanvangsdosering (oplaaddosis) nodig (zoals bij digoxine, en anticoagulantia, zoals acenocoumarol, fenprocoumon, warfarine).

Insluipen is het geleidelijk verhogen van de dosis in de loop van dagen of weken. Onder meer om de kans op bijwerkingen te verminderen. Doorgaans is bij het stoppen met medicatie de plasmaspiegel na vijf keer de halfwaardetijd zo laag dat geen effecten meer optreden. Bij sommige geneesmiddelen is uitsluiping (geleidelijk verlagen van de dosis) nodig om onttrekkingsverschijnselen of het reboundfenomeen te voorkomen. Bijvoorbeeld bij anti-epileptica en corticosteroïden. Het reboundeffect houdt in dat na staken van het middel, de symptomen waarvoor het middel werd gebruikt (tijdelijk) terugkeren, soms in heviger mate.

Halfwaardetijd

De halfwaardetijd is de tijd waarna nog maar de helft van het geneesmiddel in het bloed is. Enige tijd na inname wordt een evenwicht bereikt: de ‘steady state’. De opgenomen hoeveelheid geneesmiddel is dan gelijk aan de hoeveelheid die wordt uitgescheiden. Als de steady state hoger wordt – bijvoorbeeld door het verhogen van de dosis-, kan dat ertoe leiden dat je buiten het therapeutisch gebied komt. Hiermee stijgt het risico op toxiciteit, en dus ernstige bijwerkingen.

Uitgelicht congres

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

Nursing Experience

Congres Kleinschalig Zorgen

ReeHorst

Ouderenpsychiatrie in de praktijk

Van der Valk hotel

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

Dag van de Revalidatiezorg

Van der Valk

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg

Van der Valk

Nursing Brein College

ReeHorst

Nursing Pijn Congres

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

ReeHorst

Nursing Festival

De Landgoederij

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst