Ouderenzorg

Ouderenzorg | Nursing voor verpleegkundigen

Ouderenzorg

De zorg voor (kwetsbare) ouderen kan complex zijn, bijvoorbeeld vanwege comorbiditeit en polyfarmacie. Op deze themapagina aandacht voor medische, verpleegkundige en psychosociale problemen bij ouderen.Meer

Bij veel ouderen is sprake van een combinatie van aandoeningen en klachten zoals diabetes, dementie, incontinentie en slikproblemen. Ze krijgen daarvoor vaak veel verschillende medicatie (polyfarmacie). Als verpleegkundige in de ouderenzorg sta je voor de uitdaging om de eigen regie van de cliënt zo veel mogelijk te behouden, maar tegelijkertijd aandacht te hebben voor bijvoorbeeld medicatieveiligheid en valpreventie.

Omdat ouderen steeds vaker en langer thuis blijven wonen, neemt de zorgzwaarte in de wijk toe. Zelfstandig thuiswonende ouderen redden het meestal nog net, maar bij acute gezondheidsproblemen of incidenten zoals een val belanden ze vaak op de spoedeisende hulp. Dat kan al snel leiden tot een ziekenhuisopname, waarna met name kwetsbare ouderen vaak in een verpleeghuis terecht komen. Een goede transmurale overdracht is essentieel om continuïteit van de zorg te waarborgen en de achteruitgang in kwaliteit van leven bij ziekte of incidenten te beperken.

Kwetsbare ouderen

Met de leeftijd neemt vaak de kwetsbaarheid toe. Bij kwetsbare ouderen is er sprake van een opeenstapeling van risicofactoren, waardoor zij snel achteruit kunnen gaan bij bijvoorbeeld een val of ziekte. Zij zullen daardoor eerder in een verpleeghuis belanden na een heupfractuur, sneller complicaties ontwikkelen bij een longontsteking of een delier krijgen wanneer ze in het ziekenhuis opgenomen moeten worden. Risicofactoren waarmee kwetsbare ouderen te maken hebben zijn bijvoorbeeld ondervoeding, slecht evenwicht, verminderde spierkracht, geheugenklachten en polyfarmacie.

Veiligheid

Bij thuiswonende ouderen, maar ook bij ouderen (op geriatrische afdelingen) in ziekenhuis of verpleeghuis, liggen allerlei risico’s op de loer. Factoren zoals ondervoeding, polyfarmacie en oogproblemen hebben allemaal invloed op elkaar en kunnen bijvoorbeeld het risico op vallen vergroten. Risicosignalering is daarom een belangrijk thema voor verpleegkundigen. Denk aan valpreventie, medicatieveiligheid en het signaleren van ondervoeding of depressie. Het is helaas niet altijd eenvoudig een balans te vinden tussen veiligheid aan de ene kant en zelfstandigheid en zelfredzaamheid aan de andere kant. Soms zullen vrijheidsbeperkende maatregelen moeten worden toegepast, zoals bedhekken om het valrisico te verkleinen of een medicatiekluis bij cliënten bij wie de medicatie in beheer van de wijkverpleging is.

Dagelijkse zorg

Belangrijke thema’s in de dagelijkse ouderenzorg zijn continentie, mondzorg en medicatiebeheer. Veelal zal deze zorg door verzorgenden worden uitgevoerd, maar ook verpleegkundigen hebben ermee te maken. Bij incontinentie zijn huidbeschadigingen (incontentie-geassocieerde dermatitis of IAD) bijvoorbeeld niet altijd te voorkomen. De wonden genezen vaak slecht, zeker bij ouderen met slechte circulatie. Het is zaak te bepalen of er sprake is van IAD of bijvoorbeeld decubitus, en de verpleegkundige interventies hierop aan te passen.

Psychische problemen

Veel voorkomende psychische problemen bij ouderen zijn dementie, delier, depressie, angst en eenzaamheid. Maar liefst één op de vijf mensen krijgt een vorm van dementie. Dementie op tijd signaleren, diagnosticeren en behandelen, eventueel in samenwerking met de casemanager dementie of specialist ouderengeneeskunde is dus cruciaal. Symptomen van dementie, delier en depressie, zoals geheugenverlies, onrust en slaapproblemen, kunnen lastig te onderscheiden zijn, helemaal als ze tegelijkertijd voorkomen. Instrumenten zoals de Delirium Observatie Screening Schaal (DOSS) of de Geriatrische Depressie Schaal (GDS) kunnen hierbij helpen.

Uitgelicht

Nursing Challenge

Nursing Challenge: Delier, dementie, depressie

Delier, dementie en depressie zijn vaak lastig van elkaar te onderscheiden. Vooral als ze tegelijkertijd voorkomen. Hoe ontwar je deze kluwen?
Achtergrond

Polyfarmacie bij ouderen: herken de risico’s

Waar moet je als verpleegkundige op letten bij ouderen die meerdere geneesmiddelen tegelijk gebruiken?

Meest gelezen

Uitgelicht congres

Dag van de Medicatieveiligheid

Header NAH congres

Niet-aangeboren hersenletsel

Het Jaarcongres: Palliatieve zorg

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

campagnebeeld complex probleemgedrag 2018

Omgaan met complex probleemgedrag in de ouderenzorg

Hét Dementie Congres

campagnebeeld kwetsbare ouderen met tekst

Werken met kwetsbare ouderen

Dag van de Medicatieveiligheid

Nursing Experience

Niet-aangeboren hersenletsel