Patiëntveiligheid

Patiëntveiligheid voor verpleegkundigen | Nursing voor verpleegkundigen

Wat is patiëntveiligheid?

Voor een patiëntveilige zorg moet de verpleegkundige bekwaam en bevoegd zijn, onveilige situaties en risico’s herkennen en werken volgens protocollen en richtlijnen. Medicatieveiligheid en infectiepreventie staan daarbij hoog op de lijst.Meer

Patiëntveiligheid is een breed begrip. En één van de belangrijkste onderwerpen binnen de Nederlandse zorginstellingen. Ziekenhuizen zijn zich ervan bewust dat de aandacht voor patiëntveiligheid nooit mag verslappen. Het continu bewaken en beheersen van de risico’s blijft dagelijks de aandacht vragen. De medische zorg ontwikkelt zich razendsnel en patiënten worden steeds ouder en daarmee kwetsbaarder. Zij hebben bovendien een complexere zorgvraag. Gebruik van apparatuur neemt toe en wordt steeds ingewikkelder, waardoor steeds meer gespecialiseerde medewerkers nodig zijn. Dit vraagt om een continue controle op het waarborgen van patiëntveiligheid. De toename van de complexiteit van de medische zorg zorgt ervoor dat het veiligheidsbewustzijn steeds belangrijker wordt.

VMS

Om de veiligheid van de patiëntenzorg te vergroten en te borgen, hebben de ziekenhuizen in Nederland in de afgelopen jaren een geaccrediteerd of gecertificeerd Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) behaald en gewerkt aan tien inhoudelijke thema’s. Voorkomen van wondinfecties na een operatie, voorkomen van lijnsepsis en behandeling van ernstige sepsis, vroege herkenning en behandeling van de vitaal bedreigde patiënt, medicatieverificatie bij opname en ontslag, kwetsbare ouderen, voorkomen van nierinsufficiëntie bij intravasculair gebruik van jodiumhoudende middelen, voorkomen van verwisseling bij en van patiënten, voorkomen van incidenten bij high-risk medicatie, voorkomen van onnodig lijden van patiënten door pijn, optimale zorg bij acute coronaire syndromen. Deze thema’s komen voort uit het VMS Veiligheidsprogramma dat van 2008 tot en met 2012 in de Nederlandse ziekenhuizen draaide.

Verpleegkundigen zijn bij uitstek de bewakers van de veiligheid rondom de patiënt. Denk hierbij aan het voorkomen van infecties en het toepassen van een juiste handhygiëne en andere maatregelen ten aanzien van infectiepreventie zoals het signaleren en of voorkomen van MRSA infecties en de verspreiding daarvan. Verpleegkundigen dienen de regels rond isolatieverpleging in acht te nemen als de situatie daarom vraagt.

Medicatieveiligheid

Ook medicatieveiligheid hoort bij het thema patiëntveiligheid. Van verpleegkundigen wordt verwacht dat ze over de juiste medicatiekennis beschikken; de indicaties, bijwerkingen en contra-indicaties kennen en bovenal, vaardig zijn in het verpleegkundig rekenen. Medicatiefouten zijn snel gemaakt. Vele trainingen en oplossingen zijn bedacht om medicatiefouten tot een minimum te bepreken. Denk aan het delen van medicatie met een speciaal niet-storen-hesje aan. En de verplichte check en dubbelcheck van medicatie.

Bevoegd en bekwaam

Bevoegd en bekwaam zijn heeft alles te maken met patiëntveiligheid. Het signaleren van fouten en misstanden in de zorg middels MIP-meldingen zijn noodzakelijk om alert te blijven op de patiëntveiligheid.

Vrijheidsbeperking

Soms moeten verpleegkundigen patiënten ook tegen zichzelf beschermen. Denk aan agressief gedrag of het in toom houden van verward gedrag. Lange tijd was wel of niet fixeren een verwoede discussie in de zorg. Uit onderzoek is gebleken dat fixeren niet altijd de beste oplossing is. Sterker nog, het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen zoals de Zweedse band, bleek averechts te werken omdat het risico op valincidenten toeneemt.

Privacy

Verpleegkundigen hebben ook een rol in het respecteren van de privacy van de patiënt. Ook dat is patiëntveiligheid. Het vertrouwelijk omgaan met patiënteninformatie, bijvoorbeeld dat wat je ter ore komt en jou in vertrouwen is verteld. De verpleegkundige heeft bij het in ontvangst nemen van haar diploma een eed moeten afleggen waarin ze heeft beloofd de privacy van de patiënt te allen tijde te waarborgen. En dan gaan het ook om het niet laten rondslingeren van (digitale) patiëntendossiers.

Uitgelicht

Download

Nursing-poster over het nemen van kweken

Een patiënt met koorts, een wond die niet wil helen: is er sprake van een infectie? En zo ja, waarmee? Een kweek kan uitsluitsel geven. De gouden regels op een rij.
Download

Nursing-poster over vrijheidsbeperking in het ziekenhuis

Beroepsvereniging V&VN ontwikkelde de handreiking ‘Vrijheidsbeperkende interventies in het ziekenhuis? Nee, tenzij…’ De risicosituaties die daarin staan genoemd hebben we, inclusief de aanbevolen interventies, op een poster gezet.
tijdschrift

Met de inspecteur de wijk in

Tegenwoordig komt de Inspectie voor de Gezondheidszorg ook bij de cliënten thuis. In deze vernieuwde vorm van toezicht op de thuiszorg gaan inspecteurs met verpleegkundigen en verzorgenden mee op hun zorgroute.
Tips & Tricks

3 Tips bij verpleegkundig rekenen

Bijna 40 procent van de deelnemers aan de Nursing-enquête over verpleegkundig rekenen maakt weleens een rekenfout bij medicatietoediening. Daarom 3 belangrijke tips bij verpleegkundig rekenen.

Meest gelezen

Uitgelicht congres

Nursing Experience