Top 5 overbodige verpleegkundige handelingen

Vitale functies worden het meest onnodig vaak gemeten. Dit blijkt uit een peiling van V&VN onder 600 verpleegkundigen en verzorgenden, waarin gevraagd werd naar welke onnodige zorghandelingen ze uitvoerden.
0polsadobestock.jpg
Het onnodig vaak checken van de bloeddruk staat op nummer één op de lijst. - Foto: AdobeStock

. Onnodig vaak (tot drie maal daags) controleren van vitale functies (temperatuur, bloeddruk, pols). Verpleegkundigen en verzorgenden noemen dit tijdrovend en soms belastend voor de patiënt. De belangrijkste redenen om het toch te doen: gewoonte (51%) en: omdat de arts erom vraagt (55%). ‘Het creëert schijnzekerheid, omdat je meestal niks doet met de uitkomst’, stelt een van de respondenten. ’Het is een grote belasting voor de patiënt’, aldus een andere zorgmedewerker. 

2. Zwachtelen en het aantrekken van steunkousen: vaak is niet duidelijk of cliënten (nog) steunkousen nodig hebben. Hulpmiddelen waarmee een cliënt zelf steunkousen kan aantrekken, zijn niet standaard. Zwachtelen is overbodig als het routinematig (dagelijks) gebeurt:  ‘We zwachtelen terwijl alles nog prima zit en er geen noodzaak is (wond of wassen) om deze te vernieuwen’, vertelt een van de respondenten.

De reden van onnodige verpleegkundige handelingen is ‘dat we het altijd zo doen’. Lees meer >>

3. Volgens protocol vervangen en onderhouden van katheters, infusen en stoma’s, meerdere keren per dag. Volgens de respondenten is dit onnodig vaak (51%),  zonder bij te dragen aan goede zorg (57%). Uit de reacties: ‘Het geeft onnodig risico op infectie, door vaak los te koppelen van gesloten systeem.’

4. Dagelijks volledig wassen van mensen en het standaard gebruik van water en zeep. Als reden wordt genoemd: ‘Het wordt altijd zo gedaan.’ (67% ) Veel verpleegkundigen en verzorgenden geven aan dat het belastend is en kan leiden tot klachten:  ‘Vermoeiend en pijnlijk in bepaalde situaties’, ‘Huid droogt heel snel uit, extra kans op jeuk’.

Naast een ‘beter-niet-doen-lijst’ voor medisch specialisten, is er nu ook een lijst met niet-effectieve verpleegkundige handelingen in de maak. Lees meer >>

5. Het overnemen van handelingen die de patiënt – eventueel na instructie – zelf kan verrichten. Denk aan scheren, wassen, klaarzetten en geven van medicijnen. De heersende cultuur speelt een rol. ‘Verpleegkundigen willen graag zorgen’, licht een van de deelnemende verpleegkundigen toe. Een ander stelt: ‘Dit stimuleert geen zelfzorg en leidt tot extra en nodeloze belasting van verpleegkundigen’ en: ‘Vertraagt herstel, zelfredzaamheid en zelfmanagement.’

Deze drie veel voorkomende handelingen hebben op basis van Evidence Based Practice geen meerwaarde voor de patiënt. Lees meer >>

7 REACTIES

  1. Nummer 1: invullen van al die afvinken ten behoeve van kwaliteitseisen . Tijd die ik hadden kunnen besteden aan het helpen met aandoen van verlichting brengende steunkousen , afwegen of er een volledige wasbeurt nodig is of alleen lekker opfrissen, kortom: zelf verantwoording dragen voor mijn professioneel handelen ipv als een robot te dansen naar de pijpen van corporatie marktdenken.

  2. Lees alle reacties
  3. Inhoudelijk niet eens met het artikel:
    -Over bloeddruk meten: Als je artikelen leest over de Early Warning Score en voorkomen van Sepsis van het VMS is het niet verkeerd regelmatig bloeddruk te meten.
    -urine catheters worden juist te snel toegediend. En onderhoud kan je ook lezen als nakijken of het goed functioneert en de indicatie iedere dag tegen het licht houden.
    -Is niks mis met lekker wassen en scheren! Natuurlijk wel met de handen op de rug en evt. ondersteunen!

  4. reactie op het artikel : overbodige zorghandelingen
    Heel jammer vind ik dat hele werkveld van zorgverleners generaliserend wordt benaderd. Ik denk namelijk dat er honderden verpleegkundigen en verzorgenden zijn die wel klantgerichte veilige zorg bieden en persoonsgericht afstemmen met de zorgvrager. Dat verpleegkundigen afstemmen met de (huis)arts wat toedoet aan het welzijn van de zorgvrager en wat onnodige belastende handelingen zijn. Protocollen van Vilans/Kick zijn evidence based , veranderende inzichten worden daar onderzocht en meegenomen. Ondersteunende zorgplannen worden gemaakt op basis van OMAHA of id. ook daar wordt vastgelegd welke taken de client , de mantelzorger en de professional doet . M.i.is er veel te halen op professionele rolontwikkeling in de persoonsgerichte aanpak.

  5. Ik had graag gezien dat er naast de peiling, die door de V&VN is, ook gekeken was naar de evidence voor deze lijst voordat dit overal gepubliceerd werd.
    Gemiste kans V&VN in het uitdragen van evidence based practice! We hebben immers niet genoeg aan een peiling of het ondervragen van….

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.