Wijkverpleegkundigen TWB ontwikkelden digitale intake en anamnese

Om de toenemende vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te bieden, namen wijkverpleegkundigen van Thuiszorg West-Brabant (TWB) het heft in eigen handen. In co-creatie met het platform Startzorg ontwikkelden ze een digitaal intake- en anamneseproces dat hen de helft aan administratie en registratie bespaart. ‘Dankzij Startzorg en Nanda kunnen we nu alle aandacht voor de cliënt hebben.’

TWB werkt al jaren op basis van het gedachtegoed van het verpleegkundig classificatiesysteem Nanda NIC NOC dat verpleegkundigen ondersteunt om het verpleegkundig proces (anamnese, diagnose, planning en evaluatie) op een wetenschappelijke en gestandaardiseerde manier vast te leggen. De focus ligt daarbij voor TWB op toekomstbestendige zorg waarin het perspectief van de cliënt, zelf- en samenredzaamheid en preventie centraal staan. De thuiszorg blijft zo toegankelijk voor iedereen die het nodig heeft.

Startzorg

Het vergt zorgvuldigheid om te komen tot de kern van de ondersteuningsvraag van de cliënt, maar in praktijk was daar niet altijd tijd voor. Daarom werd in 2024 samenwerking gezocht met Startzorg. Dit digitale platform biedt ondersteuning bij de eerste stappen van het verpleegkundig proces met de digitalisering en vereenvoudiging van de intake en de anamnese. Om Startzorg vorm te geven binnen de organisatie werd een projectgroep van zes wijkverpleegkundigen opgezet, waaronder Simone Klaasse en Linsey Gieles.
De projectgroep bracht in kaart waar de behoeften van de collega’s liggen en waar ze tegenaan lopen. ‘Een groot punt was de registratie,’ vertelt Klaasse. ‘We werkten in het elektronisch cliëntdossier in open tekstvelden voor intake en anamnese. Inclusief intakegesprekken kostte dit ons al snel 4 tot 6 uur per cliëntdossier. Daarbij werkten we niet eenduidig. Iedere collega had weer een andere uitvraag die ze op verschillende manieren noteerde. Van die praktijkvariatie wilden we ook af.’

In Startzorg zijn de verpleegkundigen zelf vragen gaan ontwikkelen voor intake en anamnese op basis van de dertien domeinen van Nanda, Positieve Gezondheid (wat kan cliënt wel in plaats van wat niet) en volgens de eisen van het verpleegkundig normenkader. Met de gestandaardiseerde vragen behoren open tekstvelden tot het verleden. Klaasse: ‘We maken onderscheid tussen basisvragen, signalerings- en verdiepingsvragen gekoppeld aan de ondersteuningsvraag van de cliënt. We zijn nog volop in ontwikkeling. Ons doel is een vaste set vragen te ontwikkelen die breed toepasbaar is in de praktijk.’ Waar de collega’s ook blij mee zijn is dat de actuele database van Nanda International 2021-2023 is geïntegreerd in Startzorg. ‘Nanda heeft veel voordelen,’ vertelt Klaasse. ‘De verpleegkundige diagnoses zijn actueel en wetenschappelijk gevalideerd. Werken met Nanda maakt een brede holistische uitvraag mogelijk.’

Meer werkplezier

En dan is er nog de digitale intake die de cliënt voorafgaand aan een intakegesprek invult. ‘Dat bespaart niet alleen tijd,’ zegt Gieles, ‘maar omdat we goed voorbereid zijn kunnen we een gerichter en betekenisvoller gesprek met de cliënt voeren waarbij je echt tot de kern komt van wat nodig is. Het verhoogt ons werkplezier. Zo had ik een cliënt die via de huisarts heel vaak zorg aanvroeg voor de ADL. Wij kwamen dan om de cliënt te ondersteunen bij de persoonlijke verzorging, terwijl er ook een mantelzorger was. Na een tijdje zijn we met de mantelzorger in gesprek gegaan. Waardoor was zij overbelast en wat was er nodig om de situatie vol te houden? Gaandeweg kwamen we erachter dat het de mantelzorger helemaal niet om ADL ging, maar dat zij tijd voor zichzelf nodig had. We zijn toen gaan kijken naar respijtzorg voor de cliënt zodat de mantelzorger weer kon opladen en voor haar man kon zorgen.’

Gezien de gemiddeld hoge leeftijd van de cliënten, vonden de wijkverpleegkundigen de digitale vragenlijsten die de cliënt of de mantelzorger via de mail krijgen wel spannend. Dat vervolgens 95 procent van de cliënten de intake digitaal aanlevert is een goede score. ‘We moeten ze natuurlijk niet overladen met vragen’, zegt Klaasse. ‘En ze goed uitleggen wat we doen en waarom. Dat creëert bereidheid. We zien dat ze hulp van desnoods de buurvrouw inroepen. Lukt het een cliënt echt niet om de vragenlijst vooraf digitaal in te vullen, dan ondersteunt Startzorg de regiehouder om samen met de cliënt een volledige anamnese af te nemen.’

Ook een effect van de digitale intake is dat cliënten meer eigen regie ervaren. ‘Zo was er een dame met een pols- en elleboogfractuur die zich voor het eerst bij ons aanmeldde met een ondersteuningsvraag voor persoonlijke verzorging. Door de vragenlijst kreeg ze zelf al inzicht in wat ze nog wel kon en waar ze onze ondersteuning bij nodig had en was het meteen duidelijk dat ze zo snel mogelijk weer terug wilde naar die zelfstandigheid. Dat inzicht leverde een leuk gesprek op en ze moest eerder afgeremd dan gestimuleerd worden. Door de nieuwe werkwijze krijgen we beter en sneller inzicht in de ondersteuningsvraag van cliënten. Hierdoor zien we dat mensen eerder uit zorg gaan, omdat ze soms na een week al zeggen dat ze het zelf kunnen.’

Koploper prijs

De collega’s van Klaasse en Gieles zijn ook enthousiast. ‘Soms lopen we tegen wat weerstand op, want deze manier van werken is een grote verandering. Maar als ambassadeur hebben we de ruimte om, als het nodig is één op één, onze collega’s hierin mee te nemen. De moeite is vorig jaar beloond met de Koploper prijs van Actie Leer Netwerk en het ministerie van VWS. De projectgroep is er trots op.