‘Ze neemt volledig de regie over tijdens de zorg’: wat doe je?

Mevrouw De Vries wordt opgenomen vanwege een infectie. Tijdens de zorg moet alles precies op haar manier gebeuren: ‘Ze deelt als het ware orders uit’. Dit leidt tot spanningen. Welke afspraken helpen het team om met dit soort complex gedrag om te gaan?

Tijdens het congres Complex gedrag bij ouderen op 25 november 2026 in Veenendaal leer je meer over hoe je om kan gaan met deze patiëntengroep.

De casus

Mevrouw De Vries (48) wordt opgenomen op de afdeling nefrologie in verband met een infectie. Als dialysepatiënt is ze een bekend gezicht. Elke opname van haar roept bij een aantal verpleegkundigen spanning en stress op.

‘Alles moet precies op haar manier’, vertelt Jetske, verpleegkundige op de afdeling Interne Geneeskunde in het Arnhemse ziekenhuis Rijnstate. ‘Ze deelt als het ware orders uit. Als daar niet aan wordt voldaan, raakt ze gefrustreerd en wordt ze tegendraads. Mijn collega’s en ik hebben moeite om langere tijd voor haar te zorgen.’

‘De wijkverpleging doet het anders’

Mevrouw heeft een aangeboren beperking waardoor ze afhankelijk is van zorgverleners voor het in en uit bed komen en de ADL. Thuis ontvangt mevrouw De Vries dagelijks wijkverpleging. Zij verwacht dat de zorg in het ziekenhuis op exact dezelfde manier wordt uitgevoerd en heeft daarnaast uitgesproken eigen ideeën over haar verzorging.

‘Bij de katheterverzorging wil ze bijvoorbeeld dat je haar schaamlippen om de katheter vouwt, omdat ze anders het idee heeft dat die eruit kan vallen. Uitleggen dat het zo niet werkt, maakt geen verschil. Ze staat erop. Sommige collega’s weigeren dit, omdat het geen verpleegkundige of medische meerwaarde heeft. Dit leidt dan weer tot frustratie en spanning.’

Tijdens de ADL wil mevrouw standaard dat bepaalde lichaamsdelen beter worden afgedroogd, ook wanneer dit al zorgvuldig is gedaan. Scheurlinnen tegen smetplekken moet op een specifieke manier worden gevouwen.

Afspraken maken

Omdat de situatie zo niet langer houdbaar is, wordt besloten om het PIT-team (Psychiatrisch Interventie Team) van Rijnstate in te schakelen.

Samen met mevrouw en het verpleegkundig team worden afspraken en omgangsregels opgesteld, waarin zowel de wensen van De Vries als de mogelijkheden en grenzen van de afdeling zijn meegenomen.

‘Mevrouw gaf aan eerlijkheid te waarderen, en te merken wanneer zorgverleners geïrriteerd zijn maar zich niet uitspreken. De afspraak is nu om (op respectvolle en neutrale toon) heel concreet aan te geven wat het gedrag is en hoe het anders kan. Ook proberen we de contactmomenten luchtig te houden, want ze houdt van humor.’

Daarnaast wordt gewerkt volgens de ‘eerste 5 minuten’-regel: aan het begin van de dienst bewust even de tijd nemen om contact te maken, je voor te stellen en de planning van de dienst en gemaakte afspraken door te nemen.

Niet meer elke nacht in de rolstoel

Ook worden praktische afspraken gemaakt. Bijvoorbeeld dat de zorg binnen een vaste tijdsmarge plaatsvindt, waarin rekening gehouden wordt met de wensen van mevrouw, zolang deze haalbaar zijn.

Ook wordt vastgelegd wat de verpleging wel en niet (meer) doet. Mevrouw wil bijvoorbeeld ’s nachts regelmatig in en uit de rolstoel worden geholpen om beneden te roken. Dat is beperkt tot 1x per nacht, en alleen als dit haalbaar is qua drukte op de afdeling.

‘De afspraak binnen het team is om zo eenduidig mogelijk te werken: dit doen we wel, dit niet, zonder uitzonderingen te maken. Het is soms verleidelijk om toe te geven om ervan af te zijn, maar dat werkt averechts.’

Dit artikel is een ingekorte versie van een eerder artikel op Nursing.nl. Klik hier om de volledige versie te lezen.