Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

‘Vertrouw op je eigen wondzorgervaring’

Wondwetenschapper Ron Legerstee verbindt in een drieluik van workshops tijdens de Nursing Experience wondbehandeling vanuit historisch, wetenschappelijk en biologisch perspectief. En hij is kritisch op de wetenschap: ‘Ik ben heel erg voor evidence based medicine, maar ik ben tegen de bekrompen uitvoering.’
‘Vertrouw op je eigen wondzorgervaring’

'In de zestiende eeuw was er een veldchirurg die wonden behandelde met brandijzers, zoals we dieren werden gebrandmerkt. Hij had het idee dat ronde wonden minder goed genazen dan driehoekige of rechthoekige wonden, dus daarom brandde hij de wond in een andere vorm. Honderden jaren later werd zijn theorie bevestigd in onderzoek, ronde wonden bleken inderdaad minder goed te genezen', vertelt verpleegkundige en wetenschapper Ron Legerstee tijdens zijn lezing op de Nursing Experience. Hij legt de aanwezige verpleegkundigen uit hoe je vanuit de historie kunt verklaren waarom bepaalde middelen en behandelingen in de geneeskunde zijn terechtgekomen.

Zilver

In de huidige wondbehandeling werken we nog steeds vanuit de historie. Een goed voorbeeld daarvan is het gebruik van zilver. 'Al eeuwenlang gebruiken we zilver als antibacterieel product. Denk aan het zilveren zweerknopje van het eerste oorbelletje en tracheostomiecanules die vroeger van zilver waren omdat het antibacterieel werkte. En nog steeds werkt zilver op die manier. Stel je hebt een petrischaal met bacteriën en daarin leg je een zilverenmuntstuk. Je doet het in een broedstoof en na 24 uur zie je dat er rondom het muntstuk een bacterievrije ring is. Hoe komt dat? Door het muntstuk, want zilver werkt bacteriedodend', zegt Legerstee.  'De huidige wetenschap waagt het te betwijfelen of het allemaal wel zo logisch werkt in de natuur. Zij kiezen voor een tamelijk gekunstelde manier van onderzoek in de vorm van een randomized controlled trial (RCT). En dan blijkt dat er geen wetenschappelijke basis is op grond waarvan zilver kan worden ingezet. Ik ben heel erg voor evidence based medicine, maar ik ben tegen de bekrompen uitvoering. Het voorbeeld van het zilveren muntstuk in het petrischaaltje is ook evidence, maar komt niet uit een RCT. Dit soort voorbeelden worden in de wondzorg vaak genegeerd, dat vind ik jammer.'

Wondindex
Zoek en vind snel de betekenis van veel gebruikte termen in de wondzorg in de Wondindex.

Eigen ervaring

Volgens Legerstee heeft dit als gevolg dat verpleegkundigen twijfelen aan middelen die ze al jaren gebruiken. 'Stel je werkt twintig jaar in de wondzorg en hebt goede ervaringen met alginaat, maar dan verschijnen er twee studies die zeggen dat alginaat niet werkt. Moet je het dan maar niet meer gebruiken? Tegenwoordig heerst er een cultuur dat de werking van iets pas wetenschappelijk is bewezen als er een RCT is gedaan. Het is de vraag of dat nodig is voor medische hulpmiddelen in de wondzorg. Voor een natuurzeem van de HEMA doe je toch ook geen RCT om te weten dat je er streeploos de ramen mee lapt? Mijn boodschap voor verpleegkundigen: vertrouw óók op je eigen ervaring.'

Marloes Oelen

Gerelateerde tags

2 reacties

  • B Hengeveld

    Juist! Evidence is alleen zinvol als het de eigen mening ondersteunt! Evidence based practice is gebaseerd op de premisse dat klinische ervaring wordt meegenomen in de overweging van een interventie. Het kan heel goed zijn dat op basis van een minder intern valide vorm van onderzoek een terechte keuze wordt gemaakt voor een ander product, zeker als de voorkeuren en eigenschappen van de patient er om vragen. Ik kan weinig touwen vastknopen aan dit verhaal. En in hemelsnaam: een natuurzeem? 'Nee hoor meneer: uw pijnlijke ulcus is voor mij als een streeploze ruit.'

  • GER Kempen

    Mooie lecture vandaag over wondzorg, deel 1.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden