Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Praten over de dood

Symposia zijn vaak duur, saai en weinig interessant. Het symposium De patiënt als regisseur in de palliatieve fase is daarop een prima uitzondering! 

Dit door het IKZ georganiseerde symposium afgelopen maandag in het Provinciehuis Noord-Brabant, bood de honderden aanwezige zorgprofessionals een frisse kijk op de rol van de patiënt en de manier waarop die de vorm kan geven aan zijn palliatieve zorg. 'Zelfregie is in alle fasen in het leven belangrijk, maar zeker in de laatste levensfase' was een stelling waar ik voor honderd procent achter kan staan.

Ik zie trouwens die palliatieve zorg liever als co-productie dan dat de patiënt de regisseur is, maar dat terzijde. Samen verantwoordelijk zijn past voor mij in de zorg beter dan luisteren en handelen naar de regisseur...

Wat mij het meest is bijgebleven van die dag is het antwoord van een ervaringsdeskundige, iemand die palliatieve zorg krijgt. De vraag: 'Wat heeft een cliënt nodig om die regie te voeren?' beantwoordde zij stellig met: 'LEF!" Of, zoals ze het later omschreef: 'Neem niet alles aan, en respecteer elkaar als mens. Vraag om openheid'.

Je moet het maar durven om tegenover de professionele mening van de arts die nog een chemokuur als behandeling voorstelt, te stellen: 'Ik vind het wel genoeg zo. Wordt het niet tijd om de cure te laten voor wat het is, en ons meer te richten op de care?!'

Maar lef betekent ook dat je als verpleegkundige bereid bent om na te denken over je eigen eindigheid. Praten over doodgaan met een patiënt in de terminale fase gaat toch een stuk gemakkelijker als je zelf ook nadenkt over wat het voor jou betekent?!

Een goed hulpmiddel daarbij is de test op de website Doodgewoon Bespreekbaar, een initiatief van Stichting STEM (STerven op je Eigen Manier). Hier kun je door middel van het invullen van antwoorden op stellingen bepalen hoe jij om gaat met de dood. Ga je er vertrouwend, sociaal, proactief, onbevangen of rationeel mee om? De test kost je maar vijf minuten.

Ik behoor tot de categorie die er vertrouwend mee omgaat. En iij?

3 reacties

  • no-profile-image

    Nel Muller

    Sterven doen we echt allemaal en het begint bij de geboorte, als je niet geboren zou worden zou je niet sterven. Het leven is de weg naar het sterven. Maar hoeveel van ons ouder, ziek of jong en ziek, of gewoon gezond realiseren zich dat. Het lijkt allemaal misschien dramatisch maar het is gewoon het leven. Regie over le sterven begint echt bij de regie over je leven en dat kan jong beginnen. Orgaan donatie, er kan over gesproken en opent de weg, wil je het en onder welke condities. De dood is een logisch gevolg onderwerp van zo'n gesprek. Het is in onze cultuur misschien een wonderlijk gesprek, zeker als je jong bent lijkt het een ver van mijn bed show maar je wordt er even bij bepaald, denkt er even over na en misschien zelfs schrijf je het op. We hebben de dood heel lang een soort verzwegen, praten erover was een soort taboe, als je erover sprak leek het alsof je hem uitnodigde en in sommige culturen is het nog zo, iets om rekening mee te houden. Toch moeten mensen hun eigen beslissingen nemen. Artsen en verpleegkundigen moeten vragen stellen,voorlichting geven, mogelijkheden vertellen, ook de onmogelijkheden voor het voetlicht brengen maar ze kunnen en mogen niet handelen zonder beslissing van de patiënt of zijn/haar directe familie als de patiënt het zelf niet meer kan. Zij zijn het die ja zeggen tegen nog een chemo-kuur of nee, ja of nee zeggen tegen palliatieve zorg.

  • no-profile-image

    N

    Om te reageren op Tove ook in Nederland nemen de mensen (in het vph of vzh) niet zo snel de regie. Ze laten het inderdaad allemaal aan zorg over. Vaak zijn degene die gaan sterven zich nauwelijks meer bewust van dat ze gaan sterven en kunnen ze maar moeilijk de wensen duidelijk maken. Sommige familieleden sluiten zich hier ook voor af. Anderzijds merk ik dat m.n. in het VZH het soms zeer moeilijk is om alle hulpverleners op een lijn te krijgen. Dan heb je clienten die duidelijk zijn in hun wensen en dan wanneer het zover is werken niet alle hulpverleners mee. Dat heb ik helaas al diverse keren meegemaakt.
    Wel vind ik het erg mooi wanneer clienten over hun eigen dood kunnen praten, dan is zo'n stervensproces een lichter. Je weet wat ze bezig houd en daar kan je dan veel beter op inspelen.

  • no-profile-image

    tove

    Prima item. Wat ik echter juist moeilijk vindt, is het gebrek aan regie dat ik bij mijn patienten (verpleeghuis, ouderen, in noorwegen) aantref. Pogingen om patienten (en/of familie) keuzes te geven, mee te laten denken etc, stranden vaak op onzekerheid of onmacht van hun kant. Angst om beslissingen te nemen over wel /niet verder behandelen, onmacht bij de patient, door ziekte, zwakte, verwardheid e.d. om nog langer keuzes te maken. Dat heeft deels met de leeftijd en patientencategorie te maken, maar voor een groot deel ook met (de plattelands) cultuur denk ik; men is hier niet zo bezig met eigen regie als patient als in nederland. Praat hier vaak over tgen collegas, maar het lijkt alsof men het niet zo snapt. Nederland loopt wat dat de eigen (stimulatie van) regie van de patient betreft aardig vooraan denk ik. Merk dat patient/familie vaak angstig of verward worden door te grote keuzen, ze laten het graag aan de vpk over. Probeer zoveel mogelijk in de kleien, dagelijkse dingen de eigen regie te stimuleren, wat wordt gewaardeerd. Maar zou blij zijn met wat meer bewustheid rondom sterven bij mijn patienten/hun families.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden