Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Borging is niet sexy

In de dagelijkse verpleegkundige praktijk hebben we continu te maken met afspraken, regels en protocollen. De implementatie en borging van al dit moois gaat nogal eens fout. Communicatie, mensen!

In deze tijd van digitaal werken wordt bij nieuwe richtlijnen en protocollen te weinig aandacht besteed aan implementatie en borging. Nieuwe richtlijnen worden op intranet gezet of via de mail verspreid en dat is volgens menigeen dan de manier om het te implementeren. Maar hier schuilt een groot probleem, want dit is niet communiceren. Met communicatie is er hoor en wederhoor. Bij het mailen of posten wordt van een kant iets aangegeven en gaat men er vanuit dat de ander dit domweg uitvoert, zonder dat deze de achtergrond kent of vragen kan stellen.

Laatst liep ik er zelf tegenaan. Ik was niet op de hoogte van ons nieuwe registratiesysteem, en liep er volledig in vast. Toen zei de persoon aan wie ik hulp vroeg: ‘Hier moet je van op de hoogte zijn, heb je de mail dan niet gekregen met de link naar de uitleg?’ En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te geven, denk aan het ontwikkelen van een nieuw decubitusprotocol. Die kun je best maken en op de mail zetten en daarmee denken dat iedereen meteen het nieuwe protocol kent en uitvoert. Maar zo werkt het niet. (Laat staan dat je ook nog op een adequate manier kunt toetsen of de nieuwe richtlijn wordt uitgevoerd!)

Om bovenstaande voorbeeld te illustreren en om duidelijk te maken hoe belangrijk implentatie en borging is, heb ik een vergelijking gemaakt tussen drie onderdelen: wondverzorging, samenwerking en protocollering, en deze langs een juist implementatietraject gelegd. Eerst moet gedefinieerd worden waar het probleem over gaat, vervolgens formuleer je een doelstelling. Daarna de werkwijze, dus hoe wil je je doel bereiken en welke instrumenten heb je daarvoor nodig, Om uiteindelijk te eindigen met complicaties, dus wat gebeurt er als onderdelen niet goed worden ingevoerd en geborgd. Kortom, in dit schema staan voorbeelden die het ontbreken van (goede) samenwerking of protocollering vergelijken met een niet (goed) genezende wond. Je kunt hiervoor een zelfde stramien gebruiken, kijk maar:

Pad

Wond

Samenwerking

Protocol

Definitie

Verbreking van de natuurlijke/functionele samenhang van weefsel

Breuken/gaten in de natuurlijke/functionele samenhang van de zorg keten

Een stelsel van afspraken, of een voorschrift over hoe iets gedaan moet worden.

Doel

Op georchestreerde en tijdige wijze optimaal functieherstel van weefsel

Op gecoördineerde en eenduidige wijze de zorg organiseren die de cliënt als on-onderbroken ervaart

Op een vaste duidelijk omschreven manier er zorg voor dragen dat de kwaliteit van zorg geborgd blijft

Werkwijze

De cellen, extracellulaire matrixen en hulpstoffen werken als één geheel

De juiste competenties (kennis, vaardigheden houding) worden tijdig en ‘vloeiend’ bij de cliënt gebracht

De meest recente evidence gebruiken die voor alle cliënten toepasbaar is

Instrumenten

Verwijderen van niet vitaal weefsel

Creëren van bacteriële balans

Creëren van een vochtig milieu

Herstellen van de biochemische balans

Herstellen van de cellulaire disfunctie

Vergaderingen

Protocollen

Richtlijnen

Werkinstructies

Werknemers

TS-overleg

Onderling respect

Cliënt centraal-visie

Wetenschappelijke studie

Eigen kennis en kunde

Wensen en mogelijkheden van de cliënt

Complicaties

Chroniciteit

Negatief milieu

Afbraak > opbouw

Infectie

Diepere wonden

Grotere wonden osteomyelitis

……en erger

Discrepanties

Ieder voor zich

Belangenstrijd

Slecht klimaat (sfeer)

Burnout

Verlies werknemers

Onverschilligheid

……en erger

Wir war

Onduidelijkheid

Kwaliteitsverlies

Schade berokkenen
… en erger

Bovenstaande onderdelen worden ook op eenzelfde manier opgesteld nl:

- Probleemstelling
- Plan van aanpak
- Implementatie
- Borging

Kijk maar in dit plaatje:

Op deze illustratie is goed te zien dat het opstellen van de probleemstelling ( definitie en doel), het plan van aanpak ( werkwijze), en de implementatie (instrumenten) tezamen de helft vormen. De andere helft voor goed slagen is de borging.

En borging is niets meer of minder dan de afspraken die er gemaakt zijn te toetsen en te bewaken. Vaak is het politieagent spelen en iedere keer weer iedereen erop wijzen hoe het eigenlijk moet. Het is niet het meest sexy en ook niet het meest gewaardeerde onderdeel. Immers degene die de borging voor zijn rekening heeft wordt vaak gezien als zeur en lastpak. Maar zonder dit treden er allerlei complicaties op. Een aantal voorbeelden heb ik in het schema aangegeven.

Er zijn diverse methodieken die je kunnen helpen om borging handen en voeten te geven. Zo is bij het voorschrijven van medische hulpmiddelen (zoals wondmaterialen, AD hulpmiddelen, continentie) het functiegericht voorschrijven een vaste tool die gehanteerd moet worden, juist om de borging en kwaliteit te behouden. Voor continentie is eenzelfde functiegericht voorschrijven geregeld.En voor procedures is er de kwaliteitscirkel van Plan Do Check Act ontwikkeld.

Ik wil een ieder oproepen om bij het herkennen van complicaties eens te rade te gaan of afspraken, protocollen, procedures, werkafspraken etc etc op een voldoende manier geborgd zijn en wie hiervoor verantwoordelijk is. We weten allemaal dat een casemanagement effectief werkt in de borging, er zijn zelfs beleidsuitsprakenen opleidingen voor.

Onderschat niet de waarde van borging, neem het serieus, en als een collega kritische vragen stelt over werkwijzen, procedures, en protocollen ga die dan niet een hoek in duwen maar koester deze collega’s want zij zorgen ervoor dat de kwaliteit behouden blijft.

Henri is nurse practitioner huiddefecten bij Evean Zorg in de regio Zaanstreek-Waterland en Amsterdam.

3 reacties

  • no-profile-image

    Pien

    Natuurlijk communicatie; is alltijd belangrijk. Maar....moet elke verplk. zelf opletten of uit eigen initiatief de nieuwste 'regels' toepassen? Waar is het algemene beleid van de afdeling? Wordt dit bij de koffie bv elke week met elkaar door genomen? Werkoverleg? Wat doet en ziet en leidt de teammanager?
    Zo maar wat vragen die bij mij omhoog komen.

  • no-profile-image

    Rina

    Henri, dank voor je duidelijke en gestructureerde uitleg. Eindelijk een goed stuk die weergeeft dat implementeren meer behelst dan een mail sturen, maar dat hoor en wederhoor van belang zijn om nieuwe zaken te kunnen integreren in het denken en handelen in de praktijk. De patiënt kan er allen maar beter van worden als er eenheid is en daar middels de borging ook aandacht aan besteed wordt. Voor onze leerlingen een goed stuk om te zien hoe je dit methodisch aanpakt.

  • no-profile-image

    Jos

    Altijd verbaasd geweest dat er zo'n optimisme in het geven van schema's en definities bestaat.
    Het lijkt er op alsof er gedacht wordt dat je met dit soort dingen kwaliteit bevordert.
    Zoiets van ;"wat een verademing dat we nu een schema met hokjes en definities hebben"..nou, die zeggen dus niets over kwaliteit.Dit soort zaken dient verweven te zitten in denken en handelen en menigmaal niet handelen volgens dit soort samengestelde raamwerken.Gewoon omdat een cliënt er hinder van ondervindt en onprettig is.
    Het moet gaan fungeren als richtlijnen en niet als uitvoeringswetten tegen beter weten in.
    Valt nog mee dat ze geen decimale nummers hebben gekregen en een code..Staat nog veel professioneler:)

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden