Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

‘Toets verpleegkundige rituelen aan evidence’

Gewenning, autoriteit en psychologische factoren zorgen er voor dat verpleegkundigen vasthouden aan rituelen. Daar hoeft niets mis mee te zijn, mits het geen onnodige handelingen zijn die vooruitgang in de weg staan en in sommige gevallen zelfs schadelijk zijn. Kortom: genoeg reden om rituelen te toetsen aan de evidence.
‘Toets verpleegkundige rituelen aan evidence’

Dat zegt verpleegkundige en onderzoeker Arno Mank in gesprek met Nursing.nl. Mank promoveerde onlangs aan de Universiteit van Amsterdam. Hij onderzocht het nut van rituele handelingen zoals toedienen van chemotherapie, beschermde isolatie, voorlichting en voedingsadvies bij patiënten binnen de hematologie.

Factoren voor rituelen
‘Verpleegkundigen houden vast aan rituelen en dat is helemaal niet vreemd. Als je iets al jaren doet, is het lastig om te stoppen omdat je er aan gewend bent. Ook autoriteit speelt mee, want als je het dusdanig geleerd hebt en ook de baas zegt dat je iets op een bepaalde manier moet doen, dan is het lastig om het niet zo te doen’, zegt Arno Mank. ‘Tot slot speelt de psychologische factor mee, want het is soms ook heel handig dat je niet hoeft na te denken bij alles wat je doet, zeker in acute situaties.’

Kritisch kijken
Volgens Mank is er niets mis met rituelen, omdat ze verpleegkundigen juist vertrouwen, ondersteuning en onderlinge verbondenheid binnen het team geven bij hun werkzaamheden. ‘Zorg wel dat rituelen onderbouwd zijn. Daarom is het belangrijk om als team kritisch te kijken naar je eigen handelen. Dat kun je doen door een EBP-overleg te organiseren waarin je situaties uit de praktijk toetst aan dat wat de literatuur die bekend is in de wetenschap. In het AMC doen we dat regelmatig met de verpleegkundige dossierbespreking. Op deze manier kijken we met een open vizier naar ons eigen handelen.’

Conclusies proefschrift
In zijn proefschrift zocht Mank evidence voor de doeltreffendheid van een aantal routinematige processen binnen de hematologie. Een paar van zijn bevindingen:

Vochtbalans
Bij behandeling met toxische chemotherapie moet rekening worden gehouden met het lichaamsgewicht van de patiënt. Daardoor kan eenvoudig voorkomen worden dat patiënten te veel vocht krijgen toegediend. Tot nu toe werd de vochtbalans en gelijktijdig het gewicht van de patiënt vastgesteld. Het bijhouden van de vochtbalans is arbeidsintensief en kan onbetrouwbaar zijn. Manks concludeert dat alleen rekening houden met het lichaamsgewicht voldoende is. Dit maakt de zorg doelmatiger omdat het tijd bespaart en ook nog veiliger is voor de verpleegkundigen omdat er niet meer met cytostatische excreta gewerkt hoeft te worden. De ziekenhuisrichtlijnen zijn inmiddels aangepast.

Beschermde isolatie
Beschermde isolatie bij neutropene patiënten kan worden gestopt, mits er verhoogde hygiënische maatregelen worden genomen. In het AMC kregen verpleegkundigen een gedetailleerde scholing voor correct gebruik van handen wassen en vooral gebruik van handalcohol waarna de beschermde isolatie bij deze patiëntengroep werd gestopt. In een periode van drie jaar zijn geen significante verschillen in infecties of mortaliteit gevonden. Wel was er een hogere kwaliteit van zorg, grotere patiënttevredenheid en lagere kosten.

Bacteriearm dieet
Patiënten die behandeld worden met een hoge dosis chemotherapie, krijgen soms een bacteriearm dieet. Mank concludeert dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat deze voeding invloed heeft op het infectierisico.

Ambulante zorg
Na een hoge dosis chemotherapie blijven patiënten vaak opgenomen in het ziekenhuis. Mank deed onderzoek naar de veiligheid en de haalbaarheid van ambulante zorg voor deze patiënten en concludeerde dat het een goed alternatief is voor een ziekenhuisopname. Het is veilig betreffende het infectierisico en andere complicaties van hoge dosis chemotherapie mits toegepast in een zorgvuldig geselecteerde groep. Ook is het kostenbesparend en voelen patiënten zich thuis veilig en comfortabel.

Lees meer over Evidence Based Practice in het dossier

'High dose treatment for haematologic malignancies. From rituals to Evidence Based Practice', Nursing
Door: redactie Nursing, Marloes Oelen


Meer Nursing


Richtlijnen en protocollen
Op deze pagina proberen we de laatste richtlijnen voor je bij te houden. Heb je een tip? Mail marloes.oelen@reedbusiness.nl
Ga naar de pagina verpleegkundige richtlijnen en protocollen



Nursing experts
Collega's die weten waar ze het over hebben, die de diepte ingaan. Paul en Henri zijn ieder op hun eigen vakgebied experts. Iedere zes weken plaatsen zij een nieuwe vakinhoudelijke blog over hun werk. Zo blijf je bij!
Ga naar de Nursing Experts


Leren en loopbaan
In de sectie Leren en Loopbaan lees je de leukste artikelen over je carrière, salaris, onderhandelen werken in de nacht en agressie.
Lees meer.

Redactie Nursing.nl

Eén reactie

  • no-profile-image

    jos

    Op zich genomen is dat heel goed te doen.

    Er zijn antuurlijkwel een paar basisvoorwaarden nodig.
    1- weten wat wel en niet evidence based is over het onderwerp.
    Ik vraag me af of de gemiddelde verpleegkundige hiervan wel op de hoogte is en of dit voor hen gemakkelijk is te achterhalen.
    Als je niet weet wat je met wat moet vergelijken dan vergelijk je niks...

    2-gestandaardiseerde zorg leidt tot routine en routine weer tot een dagelijkse gang van zaken.Er is inderdaad niks mis met routine en het is zelfs noodzakelijk.
    Wel (zelf)kritisch blijven in het bewust zijn dat je in een routine zit en in het besef dat het ook maar een van de vele routines is die net zo goed anders zouden kunnen zijn.Het subcultuurtje

    3-de vaardigheid om te toetsen.Vooringenomenheden en stelligheden staan een kritische toetsing knap in de weg.
    Dan natuurlijk nog de methodiek als zodanig met inachtname van alle ins en outs.

    Alles bij elkaar lijkt het mij geen kwestie van "effe doen"..Zeker als er personen in het geding komen.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden