Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Studenten zorg en welzijn stoppen massaal met opleiding

Van de studenten die in Noord-Brabant starten met een opleiding zorg en welzijn haalt tussen de 20 en 50 procent hun diploma niet. Het aantal deelnemers aan mbo zorgopleidingen daalde in de afgelopen vijf jaar fors en de nieuwe aanwas uit het hbo is niet voldoende om aan de toenemende vraag naar zorgmedewerkers in Noord-Brabant te voldoen.
stagiairebegeleidenwimvanophem.jpg
Een slecht werk- en leerklimaat heeft een grote invloed op de uitstroom van studenten zorg en welzijn. - Foto: Wim van Ophem

Dat blijkt uit het rapport 'Onderwijs in Kaart' van Transvorm, het Brabantse samenwerkingsverband van werkgevers in de sector zorg en welzijn. De organisatie stelde over de werving en het behoud van studenten zorg en welzijn een actieplan op, Zonder Zorg 2020.

Uitval studenten 20 tot 50 procent

In het rapport staat dat jaarlijks circa 10.000 studenten in de provincie Noord-Brabant een opleiding in de sector zorg en welzijn volgen. Het percentage van de studenten die uiteindelijk de opleiding met een diploma afsluiten varieert per opleiding (BOL, BBL, duaal, voltijd) en niveau, en ligt tussen de 50 en 80 procent. Bestuurder Piet Verrijt van Transvorm vertelt desgevraagd dat niet alle opleidingen specifieke cijfers willen geven. Daarom is niet bekend welke opleiding de grootste uitval heeft. Waarom geven de scholen de cijfers niet? 'Ik denk omdat ze er niet mee in de openbaarheid willen verschijnen. Dan heeft je school meteen een stigma.'

Niet de juiste competenties

De uitvalcijfers zijn hoog, en dat terwijl de zorgvraag alleen maar toeneemt door de vergrijzing aan de patiëntenkant en de ontgroening aan de zorgverlenerskant. Daarom stelde Transvorm een actieprogramma op. Verrijt: 'Eén van de problemen is dat de leerlingen die een zorgopleiding starten geregeld niet de juiste competenties hebben. Daarom loopt sinds een half jaar een pilot in Zuid-Oost Brabant waarin aanstaande leerlingen zorg en welzijn onder meer een e-assessment moeten doen. Deze geeft een beeld van hun capaciteiten, competenties en motivatie, en ondersteunt werkgevers bij de selectie van kandidaten. Ook hebben we het promotiemateriaal bekeken: wordt voldoende duidelijk wat het werk van een verzorgende of verpleegkundige behelst, spelden we de studenten geen onzin op de mouw om maar zoveel mogelijk mensen binnen te halen. Denk daarbij aan welke capaciteiten iemand echt moet hebben, en hoe zwaar de studiebelasting is.'

Tip zoor stagiaires: wees vooral niet te spontaan. Dat zegt Vivian, die praktijkbegeleider is. Ze blogt over haar ervaringen met studenten.

Stages

Uit het rapport blijkt ook dat er te weinig begeleiding is tijdens stages, maar ook na afronding van een opleiding. Verrijt: 'Opleiden heeft niet altijd prioriteit, vanwege de korte termijn vraagstukken waar leidinggevenden en zelfsturende teams voor staan, zoals te weinig personeel. Maar hier is veel te winnen. We weten dat 80 procent van de leerlingen die stagelopen bij een instelling met een goed opleidings- en werkklimaat, de opleiding afronden. Daarop inspelen is dus echt de moeite waard, maar tegelijkertijd niet makkelijk omdat veel factoren moeten worden aangepakt.'

Hbo-verpleegkundigen

Een andere trend is dat meer hbo-verpleegkundigen nodig zijn, bijvoorbeeld als wijkverpleegkundige voor de coördinatie van de vele soorten zorg die nodig zijn nu ouderen langer thuis blijven wonen. Ziekenhuizen zoeken vooral gespecialiseerde verpleegkundigen. Het aantal hbo-studenten verpleegkunde groeit, maar dat is onvoldoende om de verwachte vraag op te vangen. 
Uit de gegevens van vacaturesite BrabantZorg.Net blijkt verder dat er veel vraag is naar verzorgenden op mbo-3 niveau, maar tegelijkertijd krompen de mbo-opleidingen in de afgelopen jaren met 18 procent. De jarenlange daling in aantallen BBL-leerlingen (die werk en opleiden combineren) zet verder door, terwijl dit nu juist een groep is die bij kan dragen aan het oplossen van tekorten.

Actieprogramma

Om het tij te keren zette Transvorm het actieprogramma Zonderzorg2020 op. Doelstelling is onder meer om de instroom in opleidingen te verhogen, een optimaal opleidings- en leerklimaat te bieden met meer rendement, (her-) intreders te motiveren en medewerkers te betrekken bij de arbeidsmarktproblemen.

Margot Hamel

Gerelateerde tags

6 reacties

  • Sandraak

    Zorg er voor dat stagiaires goed voorbereid aan hun stage beginnen. Goede lessen opschoot die aansluiten bij de praktijk. Als organisatie is het ook belangrijk om stagiaires goed voor te bereiden. Stuur ze vooraf een intro boekje, spreek verwachtingen uit en zorg voor goede persoonlijke begeleiding. Er ligt veel nadruk op verantwoordelijkheid bij de student maar die lijk hier vaak moeite mee te hebben. Helemaal voor mbo studenten. Ik weet nog hoe ik was toe ik 17 was. Als ik toen leerling vpk was geweest had ik de eerste week niet eens volgemaakt!

  • Maria Meijs

    Wij (ZorgCollegeLimburg) geven al jaren met veel succes trainingen aan zorgprofessionals, met name 'Omgaan met Complex Gedrag van Cliënten met Dementie in de Ouderenzorg' (waarderingscijfer gemiddeld 8.6). Soms zitten daar leerlingen van zorgopleidingen bij. Die zeggen altijd "Wow wat een goede scholing, hadden we die maar in onze opleiding". En al jaren kloppen wij bij die zorgopleidingen aan en blijven de deuren dicht: "niet nodig, onze docenten kunnen dat prima zelf". Is dat werkelijk zo? Onze trainingen zijn up-to-date, met casussen recht van de werkvloer, we nemen de toekomstige ontwikkelingen in de zorg mee, er is ruimte voor delen van ervaringen en emoties.... Beste zorgopleidingen, doe afstand van je tunnelvisie en laat praktijkmensen van de werkvloer binnen. Téveel leerlingen verlaten de opleidingen na een desastreus verlopen stage in verpleeghuizen! Kunnen jullie je dat nog permitteren? Kunnen wij in Nederland ons dat nog permitteren? Geef alle leerlingen een dergelijke training vóór ze hun stage in een verpleeghuis in gaan. Met een paar keer een terugkom training tijdens hun opleiding. Ik acht de kans groter dat ze dan wél kiezen voor de ouderenzorg!

  • pien

    Heel bijzonder dat er zoveel uitval is...... zou een betere en reëlere opleiding niet een goed idee zijn?
    Stages, het klinkt goed, maar is zeker niet naar ieders tevredenheid, het geeft veel druk aan de werkenden, de stagiaires voelen zich vaak niet echt welkom doen of te weinig of mogen niet in de weg lopen.
    Wellicht een goede combinatie van de oude inservice met theoretische ondersteuning. Instelling/ziekenhuis in samenwerking met de school, en dat op alle niveau's?

  • Belangrijk dat dit soort gegevens transparant zijn. Alleen dan kan er vanuit een samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven iets aan worden gedaan.

    Kan het zijn dat er een typefoutje in staat. Het gaat om 50 to 80 procent uitval en tegelijkertijd staat er deze zin:

    Het percentage van de studenten die uiteindelijk de opleiding met een diploma afsluiten varieert per opleiding (BOL, BBL, duaal, voltijd) en niveau, en ligt tussen de 50 en 80 procent.

    Daar moet de 80% dan 20% zijn neem ik aan.

  • Pieter

    Als student merk ik zelf vaak dat je als stagiair niet overal even welkom bent. Enerzijds begrijp ik dit omdat vele afdelingen in ziekenhuizen continu met stagiairs te maken hebben die enkele weken worden opgeleid en dan weer vertrekken, waarna er een nieuwe lichting toekomt die zich terug moet inwerken op de afdeling. Anderzijds zijn we binnenkort meer dan nodig op de arbeidsmarkt. Onlangs zelfs een stage gehad in een ziekenhuis in Aalst waar we met 8 ! stagiairs liepen (van 4 verschillende scholen weliswaar) voor 28 bedden.
    Uiteraard voor de mensen van die dienst ook niet altijd even leuk.

  • Henriette

    Een uitval van 50 tot 80 procent en het ligt zo'n beetje aan iedereen, behalve aan de scholen en hun onderwijs.
    Opmerkelijk ook dat ze niet het uitvalpercentage willen geven.
    Hoezo transparantie,hoezo jezelf toetsbaar opstellen?

Of registreer je om te kunnen reageren.