Medicatieverspilling is veelal te voorkomen

Veertig procent van de medicijnen die patiënten terugbrengen naar de apotheek, zijn onnodig voorgeschreven of opgehaald. Dat blijkt uit onderzoek waarop biomedisch wetenschapper Charlotte Bekker op 15 november promoveerde.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
weggegooide medicijnen
Foto: Alexskopje, Stock.adobe.com

Bij openbare apotheken brengen patiënten vooral goedkopere medicijnen terug, maar bij poliklinische apotheken worden duurdere medicijnen verspild, ter waarde van meer dan duizend euro per patiënt.

Verkeerd voorgeschreven

Veel van de medicatie die patiënten terugbrengen naar de openbare apotheek, blijkt onnodig voorgeschreven te zijn. Artsen schrijven medicijnen bijvoorbeeld langer voor dan de behandelduur of kiezen per ongeluk de verkeerde sterkte. Ook blijken patiënten herhaalrecepten op te halen terwijl ze die medicijnen niet meer nodig hebben. Ongeveer twintig procent van de teruggebrachte medicijnen zit nog in de originele verpakking en is nog lang genoeg houdbaar om opnieuw uit te geven. Wel gaat het om relatief goedkope medicijnen. Daarom vraagt Bekker zich af of het rendabel is om ze opnieuw uit te geven.

Dure oncolytica en biologicals

In de poliklinische apotheek heeft medicijnverspilling behoorlijke financiële gevolgen. Patiënten die stoppen met orale oncolytica of antireumatische biologicals blijken in de helft van de gevallen nog medicatie over te houden. Gemiddeld gaat het om medicatie ter waarde van ongeveer 1100 euro per patiënt.

Medicijnverspilling is een onderwerp dat verpleegkundigen aan het hart gaat. Meer dan 60 procent van de stemmers van een poll op Nursing.nl ziet in de praktijk dagelijks gevallen van (medicatie)verspilling.

Heruitgeven teruggebrachte medicijnen

Ongeveer twee derde van de patiënten zegt bereid te zijn om medicatie te gebruiken die door een andere patiënt is teruggebracht. Dit zouden we vooral doen omdat ze het zonde vinden om goede geneesmiddelen te vernietigen. De patiënten die geen teruggebrachte medicijnen willen gebruiken zeggen dit niet te willen omdat ze het riskant vinden. Volgens apothekers, medisch specialisten, verzekeraars, patiëntenorganisaties en farmaceuten zijn er vijf eisen voor het heruitgeven van medicatie. De kwaliteit van de medicatie moet gegarandeerd zijn, de patiënt moet het willen, het moet wettelijk mogelijk zijn, de voordelen moeten opwegen tegen de kosten, en er moet een goede samenwerking zijn tussen de partijen.

Het onderzoek

Bekker onderzocht medicijnverspilling gedurende één week in 41 openbare apotheken, en gedurende één maand in een poliklinische apotheek. De vragenlijst over heruitgave werd ingevuld door 2215 patiënten van 41 openbare en 5 poliklinische apotheken. Lees meer over dit onderzoek.

11 REACTIES

  1. Het grote probleem zijn ook de apothekers. Ze nemen medicijnen ook niet terug, ook zit dit nog steeds in de originele verpakking. Dat geldt ook voor incontinentiemateriaal. Alles zit nog dicht, ook nog in de doos. Maar nee, we nemen het niet meer terug: ‘gooi maar weg’, hoor je dan. Ook apothekers zijn graaiers.

    • Dat heeft er mee te maken dat ze niet kunnen garanderen dat de medicatie op de juiste manier bewaard is, in de koelkast wat daar hoort, maar daar buiten wat er buiten hoort, koel en donkere plek en niet boven de verwarming bijvoorbeeld. Ik ben het met je eens dat hier beter naar gekeken kan worden hoor, maar dat is wel wat er (o.a.) achter zit

  2. Lees alle reacties
  3. Hieronder voorbeelden die echt kunnen stoppen;
    Patiënt is terminaal, er wordt medicatie die bijna op is aangevraagd. Apotheek deelt uit. Direct voor ongeveer 2 weken. Patient overlijd, en medicatie komt diezelfde dag in de medicatie keuken van de instelling. Nog niet uit de apotheek aanleverdoos. Protocol is alle medicatie weggooien! Niet te bevatten.
    Het is de instelling noch de aanleverdoos niet eens verlaten.

    Nog een voorbeeld paiten start met een PCA pomp krijgt er een start set medicatie bij waaronder pracetamol. Inmiddels liggen er zoveel dozen, dat de afdeling zelf op de markt kan staan.

    Patient krijgt een service vanuit Apotheek; alle “ chronishe medicatie” wordt elke 3 maanden herhaald. Maar er wordt geen rekening gehouden met therapie ontrouw, ziekte, opname, cognitief incapable om te bellen dat bepaalde medicatie niet wordt ingenomen dus de service loopt maar op!

    laatst kwam ik bij een patient als praktijk vpk waarbij ik 60 dozen colecaciferol 50000 IE telden. Mnr wist geen raad meer met de voorraad, maar had niet de capacitiet om het af te bellen. Wij moeten multidisciplinair dit inzichtelijk maken; Ouderzorg, Huisartsen , wijk verpleegkundigen.

    • Lees alle reacties
    • En wat te denken inderdaad van wondmateriaal… Ik werk ook als praktijkverpleegkundige, doe veel wondzorg. Ik schrijf meestal heel bewust materiaal voor maximaal 2 weken voor, of zodat mensen het kunnen redden tot de volgende controle. Wordt iets tussentijds besteld, of schrijft de arts iets voor, dan wordt er gelijk een hele doos geleverd. Vervolgens wordt het beleid gewijzigd bij de volgende controle en staat er een forse voorraad (duur) wondmateriaal waar niets meer mee gedaan wordt en weggegooid moet worden.

  4. wat ik me afvraag, wat is leidend? Kosten of milieu?
    Van de 6 medicijnen die ik gebruik zijn er 5 onder de 5 euro per 3 maanden, de verhandelingskosten voor de apotheek bedragen echter 6,61 euro, mijn grootste kostenpost zijn dus apothekers kosten. Ik denk dat dat voor heel veel medicatie geld. Bij retourmedicatie zal iemand de controle moeten betalen of bekostigen.
    Waarom zijn poliklinische medicatie zo duur? Worden deze speciaal op naam gemaakt is daar weinig aan te doen dan beter of strikter voorschrijven. In instellingen zou ook veel vaker met afdelingsvoorraad gewerkt kunnen worden, nu zie je vaak dezelfde medicatie per patiënten apart verpakt.
    Ik denk dat wettelijke regels en voorschrijfgedrag danige aanpassingen behoeven.

  5. Dat vind ik al jaren dat er zoveel medicijnen verspild worden.
    Als patiënten uit het ziekenhuis worden ontslagen komt eerst de poli-apotheek een zak medicijnen brengen. Bij Orthopedische patiënten bv Oxycodon in een grote hoeveelheid en daarbij een paar dozen Movicolon
    ,vaak gebruiken patiënten deze maar deels of helemaal niet meer thuis.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.