Geen griepprik? Dan verplicht mondkapje’

Verplicht zorgmedewerkers die geen griepprik halen om een mondmasker te dragen, zegt anesthesioloog Rob Slappendel. Beroepsorganisatie NU’91 vindt dat een onverstandig plan.  

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
griepprik
De griepprik is ieder jaar weer een bron van controverse. (Foto: Getty Images/iStock)

Rob Slappendel, voormalig hoogleraar anesthesiologie in Antwerpen met aandachtsgebieden kwaliteit en veiligheid, noemt besmetting met het griepvirus in het ziekenhuis een onderbelicht onderwerp als het gaat om vermijdbare sterfte. ‘Je kunt met vaccinatie niet elke overdracht van het influenzavirus voorkomen, maar wel 40 tot 80%. Nu sterven er jaarlijks een paar honderd patiënten onnodig, nadat ze het influenzavirus in het ziekenhuis hebben opgelopen. Daarnaast leidt het griepvirus tot extra ziekteverzuim, langere opnameduur en opnamestops.’

Verpleegkundigen, maar ook artsen zijn volgens Slappendel een lastig te overtuigen beroepsgroep. In ziekenhuizen bedroeg de vaccinatiegraad  onder zorgverleners de afgelopen jaren  zo’n  5 tot 10%. Sinds de campagne ‘een #prikkie haal je niet voor jezelf’ eind vorig jaar is dat aantal gestegen.  Afgaand op een peiling onder enkele ziekenhuizen door het Algemeen Dagblad, zou het percentage opgelopen zijn tot circa een kwart. Slappendel benadrukt dat het hier om slechts enkele ziekenhuizen gaat. Later dit jaar probeert hij samen met de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) definitieve cijfers te verzamelen.

Hoe dan ook blijft de vaccinatiegraad te laag, volgens de anesthesioloog. Verplicht inenten is juridisch onmogelijk, maar een kledingvoorschrift, zoals een mondmasker, zou eventueel wel kunnen. ‘Een Amerikaans ziekenhuis in Seattle heeft medewerkers die zich niet laten inenten verplicht een mondmasker te dragen. Dat bleek uitermate effectief: de vaccinatiegraad steeg er naar meer dan 95%.’

Effectief

Of de maatregel ook standhoudt voor een Nederlandse rechter valt te betwijfelen. Een Canadese rechter haalde vorig jaar een streep door de verplichting om mondkapjes te dragen. Het argument: mondkapjes zijn onvoldoende bewezen effectief in het overdragen van het griepvirus. Slappendel beaamt dat de mondmaskers overdracht niet voor 100% tegengaan, maar ze bieden wel degelijk bescherming. ‘Transmissie vindt plaats door de lucht via druppels tot twee meter afstand.’  Wel benadrukt hij dat het mondmasker gedurende een dienst verwisseld moet worden.

Tot nu toe is nog geen ziekenhuis overgegaan op invoering van het  mondmasker. Een paar ziekenhuizen beraden zich volgens Slappendel over de invoering ervan op afdelingen met veel kwetsbare patiënten, zoals verloskunde en de longafdeling.

NU’91

Beroepsorganisatie NU’91 heeft zich altijd sterk verzet tegen de verplichte griepprik. Verplichte vaccinatie is in strijd met de grondwet, zegt woordvoerder Karin Weerts. Het mondkapje verplichten voor verpleegkundigen die niet gevaccineerd zijn, vindt ze evenmin een goed idee.  ‘Een mondmasker op afdelingen waar kwetsbare patiënten liggen, is nog enigszins te verdedigen. Maar doe het dan voor iedereen. De griepprik geeft immers geen 100% zekerheid. Als je alleen de groep eruit pikt zonder griepprik, lijkt het een beetje op verpleegkundigen pesten.’ Wat werkgevers volgens haar wel zouden kunnen doen, is verpleegkundigen die niet zijn gevaccineerd tijdelijk weghalen van afdelingen met kwetsbare patiënten. ‘Zolang dat maar geen gevolgen heeft voor het rooster of het inkomen.’

Discussie

Jaarlijks laait de discussie op over de griepprik. Vorig  jaar augustus reageerden honderden verpleegkundigen op de vraag van Nursing op Facebook of ze de griepprik gaan halen. De meeste verpleegkundigen zeggen ‘Nee’, ‘Nooit’, ‘Echt niet, nog nooit zo’n griep gehad als na de griepprik’.

Neem je als verpleegkundige wél of niet de griepprik? Doen, zeggen voorstanders. Want daarmee bescherm je patiënten tegen griep en ernstige complicaties daarvan. Er is onvoldoende bewijs, zeggen tegenstanders. Lees verder

Misverstanden

Misverstanden over de griepvaccinatie zijn hardnekkig. Er kunnen inderdaad bijwerkingen optreden: lusteloosheid, hoofdpijn, spierpijn, rillingen en verhoging bijvoorbeeld. Maar de vaccinatie kan geen griep veroorzaken, daar zijn wetenschappers het volledig over eens. Het vaccin bevat namelijk een onschadelijk gemaakte variant van het virus. Ook het argument ‘ik ben nooit ziek’ gaat niet op: iemand die zich kiplekker voelt, kan toch het virus bij zich dragen en zo iemand anders besmetten.

Ziekenhuizen en vvt-instellingen in de regio Utrecht gaan samenwerken om onderbezetting door griep te voorkomen. Dat doen zij door het opleiden van ‘ketenverpleegkundigen’ die patiënten tijdens het griepseizoen kunnen volgen van ziekenhuis naar verpleeghuis. Lees verder

14 REACTIES

  1. Lees alle reacties
  2. Besmetting kan door een ieder overgebracht worden … denk aan de familie! Gaan jullie daar dan ook een mondkapje aan voorschrijven ( zoent lekker).
    Griepprik: ik heb het meerdere keren wel een griepprik genomen en kreeg promp griep ( niet de juiste samenstelling ??? )
    Nu al enkele jaren geen prik meer genomen 1 x griep van 24 u. Gehad en geen patienten b esmet en niemand dood

  3. Een interventie als gebruik van een mondkapje is een eenvoudige en weinig ingrijpende interventie. Daardoor is het ook goed mogelijk om daar onderzoek naar te doen. Hoe komt het dat er dan zo weinig onderzoek beschikbaar is? ik wil onderzoekers, maar ook studenten oproepen om zo’n onderzoek uit te voeren, dit is echt zinvol en kan veel discussie op basis van gevoel overbodig maken.

  4. Ik was toch in de stellige overtuiging dat alle kwetsbare mensen bij de huisarts een griepprik kunnen halen. Zij kunnen op die manier zichzelf beschermen. Hoe komt het dat ik daar zelden iets over teruglees?
    Hoe hoog is de vaccinatie graad onder de kwetsbare groepen? Neemt die toe?
    En de beste bescherming is en blijft handenhygiene. Als we dat nu eens allemaal leren, dan hoeven we deze discussie niet elk jaar te voeren.

  5. Ik haal geen prik. Ik bekijk wat voorzorg per patiënt of bescherming nodig is. Er zijn naast mij nog 1000 momenten waarop de griep bij ze kan toeslaan. In de winkel, visite, wisselgeld, … Wie de kan op griep wil beperken, moet zelf maar zo’n prik halen.

  6. Ik denk, dat het bezoek de grootste infectiebron is. Kwetsbare ouderen, die in hun normale leefomgeving weinig contacten hebben, worden in eens dagelijks bezocht door familie, vrienden, buren enz. En vooral veel handen schudden en zoenen. Zo lang hier geen actie op wordt ondernomen, blijft het dweilen met de kraan open. En zolang voor vele verpleegkundigen, de drempel om je ziek te melden bij verkoudheid- en griepverschijnselen, hoog blijft, en de werkgever geen influenza(snel)testen bij verpleegkundigen uit gaat/wil voeren, blijven wij lekker verkouden en hoestend rondlopen op ons werk.

  7. Ik heb 10 jaar de griepprik gehaald via mijn werkgever. Tien jaar lang was ik meteen na de griepprik de rest van winter niet fit. Dus niet even wat rillerig, maar ik voelde mij drie tot vier maanden alsof ik onder een stolp leefde. Nu twee jaar niet meer gehaald en ik voel me normaal. En nee, ik heb geen griep.

  8. het enigste wat voorlopig zou kunnen helpen is een ontsmette robot.
    wat ik wel erg vindt.is dat de wijkverpleging langskomt waarvan sommigen zeggen dat ze ziek zijn.en dan geen mondkapje dragen.en geen handschoenen dragen bij het vastpakken van deurkrukken enz. ze wassen tegenwoordig hun handen ook al niet meer bij het binnen komen en bij het weggaan. hoeveel oude zwakke mensjes zijn hier onbedoeld aan ten onder gegaan in het verleden?
    ook voor ziekenhuizen aparte kamers.en zeker geen bezoek.

  9. ‘Een Amerikaans ziekenhuis in Seattle heeft medewerkers die zich niet laten inenten verplicht een mondmasker te dragen. Dat bleek uitermate effectief: de vaccinatiegraad steeg er naar meer dan 95%.’

    Wat een respectloze flauwekul!
    Neem een onmogelijke maatregel om op die manier verpleegkundigen te dwingen een griepvaccinatie te nemen?!

  10. Toch een beetje raar. Er is altijd gezegd dat je met de griepprik nog altijd griep kunt krijgen, maar dan in een mildere variant en nu in dit artikel wordt gezegd dat je geen griep kunt krijgen en dat het virus helemaal onschadelijk is gemaakt.

    En hoe willen ze dat mondkapje gaan dragen dan? Als je ziek bent of gedurende de hele periode dat er griep heerst?
    En de verpleegkundige die dan wel zijn ingeënt en toch griep hebben, mogen zonder werken, o nee volgens dit artikel kun je geen griep meer krijgen……..

    Ieder artikel dat wordt geschreven over de griepprik, levert geloof ik alleen nog maar meer vragen op en dus weerstand.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.