Voedingsadvies in de drie wondfasen

Voeding en wondgenezing zijn nauw met elkaar verbonden. Welke voeding is belangrijk in elk van de drie wondgenezingsfasen?
Voeding in de drie wondfasen.
Vitamine C speelt in verschillende wondfasen een rol.

Wondgenezing in de huid bestaat uit verschillende reacties, met als primaire doel: de wond sluiten en de fysiologische balans herstellen. Het lichaam moet deze verschillende processen nauwkeurig reguleren om het beschadigde weefsel te herstellen. In alle drie fasen van de wondheling zijn macronutriënten (eiwitten, vetten, koolhydraten) en micronutriënten (vitaminen, mineralen en sporenelementen) noodzakelijk.

Inflammatiefase

Deze fase, direct na de verwonding, gaat gepaard met wondexsudaat en fibrinevorming. Vitamine C en E zijn belangrijk in deze fase, net als selenium, arginine, cysteïne en methionine. Door de verwonding scheidt het lichaam cytokines af: die zorgen voor vaatverwijding rondom het wondgebied. Hierdoor kunnen granulocyten of witte bloedcellen bij het beschadigde weefsel komen. Eenmaal gearriveerd veranderen zij in macrofagen die in staat zijn dode cellen op te ruimen en bacteriën onschadelijk te maken. Dit proces heet fagocytose. Met deze macrofagen verlaten ook veel vocht en eiwitten het bloedvat.

Proliferatiefase

In deze fase wordt dermis die verloren is gegaan vervangen door nieuw weefsel en vindt er regeneratie van epitheel plaats. De macrofagen stimuleren de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes: angiogenese. Ook trekken de macrofagen een groot aantal fibroblasten aan naar de wond. Collageen wordt gebundeld en er vindt wondcontractie plaats om de wond te sluiten. Bij dit proces zijn vitamine A en C, thiamine, pantotheenzuur of vitamine B5, zink, mangaan en arginine nodig. Het nieuw gevormde granulatieweefsel is vochtig, rood en korrelig.

Maturatiefase of remodelleringsfase

In deze laatste fase moet het granulatieweefsel dat de dermis heeft vervangen, uitrijpen tot een dun, soepel en wit litteken gemaakt van bindweefsel. Dat gebeurt met behulp van macrofagen en fibroblasten. Zij breken het teveel aan bloedvaatjes af en zorgen voor de rijping van het collageen. Hierbij zijn vitamine A en C, zink, koper en mangaan nodig.

Meer voedingstips bij wondzorg

Een macronutriënt dat van invloed is op álle fasen van de wondheling is eiwit. En wel in grotere hoeveelheden dan je misschien denkt. Weten hoeveel? En wil je meer lezen over de invloed van koolhydraten en vetten? Lees dan het premium artikel ‘Goede voeding bij wondzorg: broodnodig’ uit Nursing.

Bron: Mathus-Vliegen EMH. Old age, malnutrition and pressure sores: an ill-fated alliance. J Gerontol A: Biol Sci Med Sci. 2004;59(4):M355–60.

Deze tekst is afkomstig uit het artikel ‘Goede voeding bij wondzorg: broodnodig’ uit Nursing 8-2016, geschreven door Aliëtte Jonkers.

Spijker je wondkennis bij op het Wondzorg Congres!

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.