Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

'Auscultatiemethode nog te vaak toegepast bij neusmaagsonde'

Verpleegkundigen maken na plaatsing van een neusmaagsonde nog te vaak gebruik van auscultatiemethode, terwijl de richtlijn voorschrijft de positie van de sonde te bepalen aan de hand van de pH-waarde van maagsap.
ANP-1000_7103929.jpg

Daarom gaat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) vanaf 1 mei strenger toezien op calamiteiten, ontstaan door het verkeerd plaatsen van een neusmaagsonde. Dat schrijft de Inspectie (IGZ) in een brief aan beroepsvereniging V&VN. Waar het strengere toezicht uit bestaat, wordt niet genoemd. 

Verkeerd plaatsen neusmaagsonde
Volgens de IGZ worden neusmaagsondes nog te vaak verkeerd geplaatst. Het uiteinde van de sonde komt dan niet uit in de maag terecht maar in de luchtwegen, slokdarm of dunne darm. Dit kan niet alleen tot ernstige complicaties leiden maar soms zelfs tot de dood. 

In de Landelijke multidisciplinaire richtlijn Neusmaagsonde, staat dat positiebepaling moet gebeuren met behulp van een pH-meting van het maagsap. Soms aangevuld met een thoraxfoto. Toch controleren verpleegkundigen en artsen nog regelmatig de ligging door auscultatie, omdat ze dat in hun opleiding hebben geleerd. Hierbij luister je met een stethoscoop naar een borrelend geluid in de maag, terwijl door de sonde lucht wordt ingespoten.

Volgens voedingsverpleegkundige en voorzitter expertgroep neusmaagsonde V&VN Mariël Klos is auscultatie achterhaald. ‘Deze methode is niet veilig’, zegt ze op de site van V&VN. "Dat borrelende geluid kun je weliswaar horen als de sonde in de maag ligt, maar ook als de sonde niet in de maag ligt. De pH-methode is misschien lastiger dan auscultatie, maar het is op dit moment de enige betrouwbare 'bedside'-methode die beschikbaar is."

Hoe bepaal je de juiste ligging van een neusmaagsonde ook alweer? Lees meer>>

Tussen 2007 en 2009 kreeg de IGZ in totaal 21 meldingen binnen van calamiteiten met een neusmaagsonde. De meeste meldingen (13) vonden plaats in het ziekenhuis, gevolg door verpleeghuizen (5) en de thuiszorg (3). Elf patiënten overleden aan de gevolgen van de verkeerde plaatsing. Een foute plaatsing kan leiden tot aspiratie, longontsteking, pneumothorax, perforatie en voedselintolerantie.

Marion Verstraeten

Gerelateerde tags

4 reacties

  • Piet Jans

    Mariël, zie pagina 24 van de landelijke richtlijn maagsonde uit 2011 en pagina 40 van de scriptie van Evelien de Schepper (onderzoek deBoer&Smit 2008).
    Ik denk dat ausculteren van de positie van een maagsonde moeilijker is dan 'een borrelend geluid op het maagkuiltje' doet vermoeden en dat dat de reden is waarom het vaker fout gaat.

  • m.klos@gelre.nl

    Beste Piet,
    Die gevallen van pH <5,5 in de longen zijn mij niet bekend. Ze zijn ook niet bij de inspectie gemeld en er is ook niet over gepubliceerd.
    Uit onderzoek is opnieuw gebleken dat pH-meting vooralsnog de enige betrouwbare bedside methode is voor controle van de positie van de maagsonde. Uit onderzoek is ook gebleken dat auscultatie absoluut onbetrouwbaar is. Als de sonde in de maag zit kun je inderdaad een borrelend geluid op het maagkuiltje horen als je lucht door de sonde spuit, maar dit geluid kun je ook horen als de sonde NIET in de maag ligt, maar bijvoorbeeld in de long of de pleuraholte.

  • Fralali

    Wat ik vreemd vind is dat er in de richtlijn geen onderscheid wordt gemaakt tussen een voedingssonde en een afhangende maagsonde.
    In mijn werk wordt zo goed als nooit een voedingssonde ingebracht en met enige regelmaat een afhangende sonde. Dit meestal in het geval van braken en ileusklachten. Als dan bij het inbrengen van de sonde deze gelijk faecale vloeistof of grote hoeveelheden maaginhoud produceert dan lijkt me de ligging wel duidelijk. Bovendien vraag ik me af of een pH meting een juiste waarde zou opleveren.

  • Piet Jans

    Ook de pH bepaling is in 15% afwijkend. Er zijn al gevallen waarbij ook in de long ph<5,5 gevonden werd. Woosh(lucht) methode komt mogelijk weer terug omdat de fouten vals-positief bleken te zijn, men dacht long maar zat toch in de maag. Helaas scoort dat dan als foute interpretatie.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden