Consumentenbond: ‘Inspectie grijpt onvoldoende in bij falende thuiszorg’

Volgens een onderzoek van de Consumentenbond grijpt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd niet voldoende in wanneer thuiszorgorganisaties falen. De inspectie reageert op de aantijgingen.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Beginnende thuiszorgaanbieders scoren vaak slecht op de criteria van de inspectie
Beginnende thuiszorgaanbieders scoren vaak slecht op de criteria van de inspectie (foto: Arno Massee).

Thuiszorgorganisaties kunnen ondermaats blijven presteren zonder dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ingrijpt. Die alarmerende conclusie trekt de Consumentenbond nadat zij vijftig inspectierapporten analyseerde. Bart Combée, directeur van de Consumentenbond: ‘De inspectierapporten laten een alarmerend beeld zien van de kwaliteit en veiligheid van de thuiszorg. En extra zorgelijk is dat de toezichthouder nauwelijks ingrijpt. De inspectie lijkt een beleid van pappen en nathouden te hanteren.’

Geen representatief beeld

De door Consumentenbond geanalyseerde rapporten geven volgens IGJ geen representatief beeld van de thuiszorg in Nederland. Op haar website licht IGJ toe: ‘De Consumentenbond heeft gebruik gemaakt van de meest recente inspectierapporten over 50 nieuwe of – voor ons – nog onbekende zorgaanbieders die niet onder contract staan bij zorgverzekeraars.’ ‘Het gaat bijvoorbeeld om organisaties die voortvloeien uit een clubje mantelzorgers’, licht IGJ-hoofdinspecteur Joke de Vries toe. ‘Het zijn vaak goedbedoelende amateurs, maar ze zijn vaak onbekend met de voorwaarden waar zorgorganisaties aan moeten voldoen. Wij vinden dat deze organisaties wel de kans moeten krijgen om zichzelf te verbeteren, als bij ons eerste bezoek blijkt dat ze onvoldoende scoren.’ Ook een woordvoerder van de Consumentenbond geeft aan dat het onderzoek niet representatief is voor de algehele thuiszorg in Nederland, maar dat gaat over het toezicht van de inspectie. De bond maakt zich zorgen dat organisaties die niet aan de randvoorwaarden voor goede zorg voldoen, pas te laat door IGJ gecontroleerd worden, en dat de inspectie onvoldoende ingrijpt. Van de 50 betreffende organisaties leveren er 18 al meer dan drie jaar zorg. Drie daarvan zijn al tien jaar of ouder.

Verpleegkundigen reageren boos en geschokt op de eenzijdige berichtgeving van de Consumentenbond: ‘Scheer niet alle thuiszorg over één kam!’

Onvoldoende score

Dat de geanalyseerde organisaties slecht presteren, wordt duidelijk uit het onderzoek van de Consumentenbond. Van de vijftig organisaties voldeden er maar liefst achtenveertig niet of niet voldoende aan de randvoorwaarden van de inspectie. Bij deze organisaties waren er bijvoorbeeld niet voldoende medewerkers in dienst, voerden ongeschoolde medewerkers risicovolle verpleegkundige handelingen uit, of ontbrak het aan een duidelijke procedure voor het melden van incidenten.

Doormodderen

De kritiek van de Consumentenbond is met name dat de inspectie niet ingrijpt bij slecht functionerende organisaties. Zo scoren negentien van de vijftig onderzochte organisaties bij een tweede controle nog steeds slecht. Die organisaties worden overgedragen naar een andere afdeling van IGJ. De inspectie gaat dan vervolgonderzoek doen. De Consumentenbond stelt dat er  ‘Als er echt sprake is van onveilige zorg, dan grijpen wij wel in’, stelt De Vries. ‘Wanneer wij de duimschroeven aandraaien, nemen organisaties vaak zelf al het initiatief om te stoppen of cliënten over te dragen naar een andere organisatie. Dat wordt alleen niet op de website van IGJ vermeld.’ De inspectie wil nu een overzicht maken en publiceren van de stand van zaken rondom de betreffende vijftig organisaties.

Vorig jaar liep Nursing mee met inspecteurs in de wijk. Waar let de inspectie op, en wat vinden verpleegkundigen ervan dat er iemand op hun vingers kijkt? Zo gaat een inspectiebezoek in zijn werk.

Nieuwkomers niet altijd in vizier

Een ander kritiekpunt van de Consumentenbond is dat nieuwe zorgaanbieders lange tijd zorg kunnen verlenen zonder dat IGJ inspectie verricht. Omdat er geen meldplicht is voor nieuwe zorgaanbieders, is IGJ niet automatisch op de hoogte van nieuwkomers. ‘Wij scannen aanmeldingen bij de Kamer van Koophandel, maar dat systeem is niet waterdicht. Soms zijn organisaties al langer actief met WMO-zorg en vallen zij dus niet onder het toezicht van IGJ, en gaan zij pas later zwaardere zorg leveren. In sommige gevallen weten wij pas van het bestaan van een organisatie nadat er een klacht bij ons is binnengekomen.’ Binnenkort moet de Wet toetreding zorgaanbieder (Wtza) hier verandering in brengen. Deze wet is ter beoordeling ingediend bij de Tweede Kamer.

Realistische resultaten

‘Het onderzoek van de Consumentenbond geeft een selectief beeld van de thuiszorg in Nederland’, vindt Walther Verhoeven, woordvoerder bij IGJ. ‘Maar de resultaten kloppen wel. Dit is wel wat wij aantreffen bij deze organisaties. Net als de Consumentenbond maken wij ons zorgen dat nieuwe zorgaanbieders zich niet voldoende bewust zijn dat zorg aan bepaalde eisen moet voldoen.’  Het onderzoek van de Consumentenbond gaat niet in op de vele andere thuiszorgaanbieders in Nederland. IGJ kan momenteel geen totaalbeeld geven van hoe die organisaties scoren.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.