Student Corner: ‘Incidenten vaak niet gemeld door tijdgebrek en ontbreken terugkoppeling’

Als het in je team niet zo gebruikelijk is om incidenten te melden, hoe kun je dan als student die bereidheid vergroten? Marlieke van der Ham (21) zocht voor haar afstuderen aan de hbo-v naar oorzaken én oplossingen.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Marlieke van der Ham: 'Verpleegkundigen durven een incident vaak niet te melden als een hoger geplaatste collega, bijvoorbeeld een arts, betrokken is'

In deze rubriek bespreken leerlingen/studenten verpleegkunde hun onderzoek of afstudeerscriptie. Ze leren onderzoek doen naar vaak praktische, klinische onzekerheden; het is zonde om de uitkomsten niet met elkaar te delen.

Tijdens je stage op een verpleegafdeling in het ziekenhuis viel het je op dat verpleegkundigen meestal geen melding maakten van een incident of bijna-incident. Waar lag dat aan, volgens jouw onderzoek?
‘Eigenlijk zeiden alle verpleegkundigen uit het team dat er een open, veilige cultuur heerste. De meldingsbereidheid in het team was desondanks laag. Dat bleek onder andere te komen door personeelstekorten en dus weinig tijd, het aannemen van elf nieuwe verpleegkundigen tegelijkertijd die nog onbekend waren in dit ziekenhuis en doordat de meldingsformulieren niet snel te vinden waren op de computer.

En hoewel het me verbaasde, bleek ook het idee dat je faalt of een ander verklikt als je melding doet, nog te leven onder veel collega’s. Uit mijn literatuuronderzoek kwam dat ook vaak naar voren. Net als de angst om interdisciplinair te melden: verpleegkundigen durven vaak niet te melden als een hoger geplaatste collega, bijvoorbeeld een arts, betrokken is. Zij lossen het dan liever op door een gesprek aan te gaan, één op één.’

Heb jij voor jouw studie verpleegkunde (mbo-, hbo- of masterniveau) een interessant (afstudeer)onderzoek gedaan dat je graag wil delen? Is dit onderzoek beoordeeld met minimaal een goed (of kan de docent de beoordeling toelichten als er geen beoordeling is gegeven)? Stuur het naar margot.hamel@bsl.nl en wie weet nemen wij contact met je op.

Welke aanbevelingen heb je gedaan om de meldingsbereidheid te vergroten?
‘Uit de interviews met verpleegkundigen bleek dat velen denken dat er toch niks met een melding wordt gedaan; als je dan toch al tijd tekort hebt, laat je dat dus blijkbaar sneller zitten. Een rechtstreekse terugkoppeling na de melding kan dat probleem oplossen, en daar bleek ook grote behoefte aan. Ik adviseer dat een melder binnen een maand een persoonlijke terugkoppeling krijgt, zodat de verpleegkundige weet dat haar inbreng serieus wordt genomen, en dat melden wordt gezien als professioneel handelen.

Daarnaast adviseer ik een teamtraining waarin aandacht is voor het belang van melden afdelings- en ziekenhuisbreed, voor succesverhalen en voor hoe het meldingssysteem van het ziekenhuis ook alweer precies werkt. Dat werkt drempelverlagend. Ook heb ik gepleit voor een snelkoppeling naar het meldingssysteem op de computers, iets dat technisch gewoon mogelijk en een kleine moeite bleek te zijn.’

Heeft dit onderzoek iets gedaan met jouw eigen gevoel over incidenten melden?
‘Ik vind het een belangrijk onderwerp en daarom wilde ik me ook echt hard maken voor verbeteracties waar het team of ziekenhuis mee aan de slag kon. Zelf herkende ik vooral het gemis aan terugkoppeling of feedback na een melding. Ik kan me voorstellen dat als je jarenlang meldt en meestal niets meer hoort, je dan het belang niet meer ziet.

Tijdgebrek snap ik ook, maar je levert een belangrijke bijdrage aan kwaliteitsverbetering door wél te melden. Vaak levert dat op termijn ook ergens weer tijd op, of in elk geval betere zorg. Ik vond het leuk om hier als student een bijdrage aan te kunnen leveren en kreeg veel positieve reacties uit het ziekenhuis.’

Onderzoeksvraag: ‘Hoe kan het team van onze verpleegafdeling in het ziekenhuis de bereidheid van zijn verpleegkundigen tot het maken van een incidentmelding vergroten?’ (Betreffende afdeling en ziekenhuis zijn bij de redactie bekend)
Opleiding: hbo-v aan de Christelijke Hogeschool Ede
Onderzoek afgerond: juni 2019
Werkt: loopt eindstage als wijkverpleegkundige in de thuiszorg

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.