Student Corner: ‘Kwetsbare ouderen horen vaak niet op de seh’

De ketenzorg rond kwetsbare ouderen is te gefragmenteerd en reactief, ontdekte hbo-v’er Patrick Mertens (50) tijdens zijn afstudeeronderzoek. Het onderzoek naar de problematiek van onnodige ziekenhuisopnames werd beloond met een dikke 8,9.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Patrick Mertens
Patrick Mertens: 'Waarom komen kwetsbare ouderen op de seh, zelfs in gevallen waarbij in de verwijzing al duidelijk is dat zij niet in het ziekenhuis horen? Dat vroeg ik me af.'

In deze rubriek bespreken studenten verpleegkunde hun onderzoek of afstudeerscriptie. Ze leren onderzoek doen naar vaak praktische, klinische onzekerheden; het is zonde om de uitkomsten niet met elkaar te delen.

Wat heb je precies onderzocht?

‘Het is landelijk een probleem: kwetsbare ouderen die zonder medische indicatie vanuit de seh worden opgenomen in het ziekenhuis. In mijn werk als seh-verpleegkundige kom ik dat ook vaak tegen en ik wilde begrijpen waarom dit gebeurt: waarom komen deze mensen naar ons, zelfs in gevallen waarbij in de verwijzing al duidelijk is dat zij niet in het ziekenhuis horen? Wat zijn de knelpunten in de ketenzorg? Hoe kunnen wij dit voorkomen?’

‘In mijn ziekenhuis werden gedurende de onderzoeksperiode van een maand vijftien kwetsbare ouderen (vijf procent van het totaal aantal opgenomen patiënten ouder dan 65 jaar) zonder medische indicatie vanuit de seh opgenomen, omdat de zorgvraag niet elders beantwoord kon worden. De ligduur van deze patiënten bleek langer dan de gemiddelde ligduur (twintig dagen versus 4,8 dagen).’

‘Bij acht van die vijftien was sprake van een acute blijvende zorgvraag; in de huidige ketenzorg is opname dan het enige antwoord, maar het ziekenhuis is niet de plek voor deze patiënten. Het is vooral de acute onplanbare zorg die een groot probleem oplevert. We zien dat ouderen langer thuis blijven wonen met een hogere zorgindicatie; bij een acute kink in de kabel ontstaat dan een onplanbare zorgvraag. Die mensen kunnen dus in de keten nergens terecht en belanden op de seh.’

Heb jij voor jouw studie verpleegkunde (mbo-, hbo- of masterniveau) een interessant (afstudeer)onderzoek gedaan dat je graag wil delen? Is dit onderzoek beoordeeld met minimaal een goed (of kan de docent de beoordeling toelichten als er geen beoordeling is gegeven)? Stuur het naar margot.hamel@bsl.nl en wie weet nemen wij contact met je op.

Wat zijn je aanbevelingen en tips voor collega’s in de ketenzorg en het ziekenhuis zelf?

‘We moeten eerder in de keten al alert zijn op het overgangsmoment: het moment waarop zo’n acute kink in de kabel zou kunnen ontstaan. Dat betekent dat de oudere zelf in een vroeger stadium moet gaan nadenken over zijn vitaliteit en kwetsbaarheid, dat zorgverleners dat gesprek moeten aangaan.’

‘Verder dient de verantwoordelijkheid over de patiënt/cliënt een gedeelde verantwoordelijkheid te zijn van de gehele keten rondom deze kwetsbare ouderen: huisarts, thuiszorg, overige eerstelijnszorg, het ziekenhuis, de geriater, specialist ouderengeneeskunde, mantelzorg, noem maar op.’

‘Verbetering van de keten moet een gezamenlijke ambitie zijn waarbij iedere partij verder kijkt dan zijn eigen verantwoordelijkheid. Samenwerking is essentieel om de huidige gefragmenteerde zorg om te zetten naar geïntegreerde zorg, waarin de kwetsbare ouderen centraal staan. Mijn belangrijkste aanbeveling is een structureel overleg met alle disciplines binnen de ketenzorg vanuit een integrale visie.’

‘Ook is er nog winst te behalen met het verbeteren van screening op kwetsbaarheid en gebruik maken van elkaars expertise, zowel in de eerstelijn als in het ziekenhuis.’

Je hebt voor je onderzoek afgerond een 9 gekregen. Hoe kreeg je dat voor elkaar?

‘Vooral mijn uitgebreide manier van onderzoek doen (mixed methods) is goed beoordeeld. Kwantitatief onderzoek heb ik verricht door het registreren van het aantal opnames van kwetsbare ouderen zonder medische indicatie via de seh. Ook heb ik data verzameld over de soort zorgvraag, leeftijd, manier van verwijzing naar de seh, ligduur en ontslagbestemming.’

‘Daarnaast heb ik enquêtes uitgezet onder seh-verpleegkundigen en -artsen om knelpunten te identificeren die invloed hebben op het zorgproces. Ik heb ook kwalitatief onderzoek uitgevoerd, met semi-gestructureerde interviews om de ketenzorg inzichtelijk te krijgen.’

‘Tot slot heb ik literatuuronderzoek gedaan naar oplossingen die onnodige opnames vanuit de seh voorkomen en die bijdragen aan extramurale beantwoording van de niet-medische zorgvraag. De beoordelaars vonden dat ik door mijn systematische en zorgvuldige analyse tot waardevolle inzichten en aanbevelingen ben gekomen.’

Onderzoeksvraag: Hoe kan het proces bij een acute zorgvraag zonder medische opname-indicatie bij kwetsbare ouderen worden verbeterd zodat onnodige opnames vanuit de seh in het LZR worden voorkomen en tegelijkertijd gehoor wordt gegeven aan de beantwoording van de acute zorgvraag?
Opleiding: hbo-v aan Avans+
Onderzoek afgerond: oktober 2018
Werkt: als seh-verpleegkundige en ic-verpleegkundige in het Laurentius Ziekenhuis Roermond

 

 

5 REACTIES

  1. Ik ken veel ouderen in mijn omgeving en wat me vooral opvalt is dat zij zelf echt thuis willen blijven wonen op hun eigen plek ook al is die niet zo geschikt. Daarnaast ken ik ook ouderen die op tijd kiezen voor een serviceflat of seniorencomplex want die zijn er ook nog steeds (toegegeven op dit moment niet meer genoeg). Het valt mij op dat we graag de regering van alles de schuld willen geven. Maar het probleem is wat mij betreft genuanceerder. Dus laten we vooral kijken wat er op de kortere termijn nodig is. De nieuwe generatie wil niet in bejaardenhuizen wonen; ze werden destijds door velen verfoeid.
    Goed dat er hier in de regio veel initiatieven zijn waarbij kwetsbare ouderen vanaf de SEH doorstromen naar een ELV-plek. Dan hoeven we niet opgenomen te worden.

  2. Lees alle reacties
  3. Een sociale indicatie noemde ze het vroeger, omdat iemand niet meer alleen thuis kon wonen. Momenteel stevenen we af op een zorginfract. Het is een groot probleem geworden sinds de bejaardenhuizen zijn gesloopt, afgeschaft door die overheid met hun bezuinigingen. Deze mensen die nu onnodig op een SEH terecht komen, horen eigenlijk in een bejaardenhuis. Maar die zijn er niet. Een verpleeghuisindicatie moet je CIZ minimaal zzp 5 met behandeling hebben. Huisartsen staat het water aan de lippen. Waar moeten ze iemand onder brengen die bv helemaal alleen woont en niet meer alleen kan wonen en geen familie of vrienden heeft? En een thuiszorg “nee” verkoopt omdat hun niet voldoende capaciteit hebben. Dan moet zo’n huisarts gaan leuren en stad en land afbellen om iemand toch geplaatst te krijgen. De enigste uitweg is op AOA in z.h.
    De ketenzorg is verstopt er vindt geen doorstroming plaats, omdat er geen plek is. Nergens! Staan zoveel mensen op een wachtlijst!

  4. Als het niet gaat om gesproken tekst gebruik je enkele aanhalingstekens i.p.v. dubbele.
    Na een komma volgt een spatie.
    Een problematisch wat? Of het woordje ‘een’ weglaten.
    Na het woord ‘onderzoek’ dient het woord ‘als’ te worden geschreven.
    Voor een puntkomma komt geen spatie.
    Als het regent wordt je niet noodzakelijkerwijs nat. Een onderzoek kan inzichten verschaffen in waar je het best kunt vertoeven als het regent, om maar iets te noemen…
    En tot slot: Student Corner is rechtstreeks overgenomen uit de Engelse taal. In het Engels is het correct om dit als twee separate woorden te schrijven.

    Kortom, zoals wijlen mijn oma regelmatig verzuchtte: “kom maar terug als je zelf volmaakt bent”.

    Mari.

  5. Waar het hierbij om gaat is de zgn. verkeerde beddenproblematiek, oudere verpleegkundigen weten zich de tijd nog wel te herinneren dat patiënten de opnamediagnose ”sociale indicatie” kreeg. De de financiering ging per verpleegdag,dus financieel geen probleem voor arts en ziekenhuis. Inmiddels is de financiering veranderd en het aantal beschikbare bedden verminderd dus nu wordt het wel een problematisch.
    Deze problematiek is al jaren bekend en om dat weer te gaan onderzoeken is hetzelfde type onderzoek ; ”als het regent wordt je nat”. En dan de aanbevelingen; deze zouden niet misstaan in een beleidsstuk van een ambtenaar. Nietszeggend en nergens concreet.. Oh ja, het is Studentcorner ipv Student Corner.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.