Werk en cao

Werk en cao | Nursing voor verpleegkundigen

Werk en cao

Op de themapagina Werk en Cao lees je over zaken als arbeidsomstandigheden, werkdruk en onregelmatig werken. Meer

Werken in gezonde omgeving is belangrijk, dus fatsoenlijke arbeidsomstandigheden ook. Helaas zijn verpleegkundigen vaak ontevreden over hun arbeidsomstandigheden. Door het tekort aan verpleegkundigen is de werkdruk hoog. Ook werk je onregelmatig, wat gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Op deze themapagina vind je alle ins en outs die te maken hebben met jouw arbeidsomstandigheden als verpleegkundige.

Tekort aan verpleegkundigen

Er is een tekort aan verpleegkundigen. Dat betekent dat er voor het eerst in jaren weer banengroei is in de Nederlandse zorgsector. Volgens uitkeringsinstantie UWV gingen de afgelopen jaren 22 duizend banen verloren in de zorgsector (verpleging, verzorging en thuiszorg), vooral als gevolg van de hervormingen in de langdurige zorg. De verpleegkundige arbeidsmarkt was op dat moment niet meer de veilige haven die het altijd was. Bezuinigingen en besparingen in de sector hadden veel invloed op de werkgelegenheid voor verpleegkundigen. In de ziekenhuizen werden vooral jongere verpleegkundigen de dupe van de grillige arbeidsmarkt. Veel werkgevers besparen in moeilijke tijden door tijdelijke contracten niet te verlengen. En jongeren hebben relatief vaker zo’n contract.

Met het huidige oplopende tekort aan verpleegkundigen dreigt de werkdruk voor hoogopgeleid personeel in de verpleging toe te nemen. De roep om meer nieuwe studenten op de hbo-opleidingen wordt steeds groter, zeker omdat er binnen nu en tien jaar een grote groep verpleegkundigen met pensioen gaat. Er wordt hard aan gewerkt om aanstaande studenten naar de hbo-opleidingen te trekken en het imago van het verpleegkundige beroep te verbeteren. Voor het tekort aan verpleegkundigen wordt al jaren gewaarschuwd. Al in maart 2016 meldde de beroepsvereniging een zorgwekkend tekort aan hoogopgeleide verpleegkundigen, in de wijk en in verpleeghuizen, maar ook op specialistische afdelingen in ziekenhuizen als oncologie en dialyse.

Arbeidsomstandigheden

De arbeidsomstandigheden van de instelling waar jij als verpleegkundige werkt bepalen de arbeidsbelasting van jou als individuele werknemer. Werkdruk, werktijden, werkhouding en werkplek zijn factoren die van invloed zijn op de arbeidsomstandigheden. Deze factoren kunnen zowel fysieke als psychische invloed hebben op werknemers. Jouw werkgever, dus ziekenhuis of thuiszorginstelling, moet een beleid hebben om de arbeidsomstandigheden zo aangenaam mogelijk te maken. Hierop wordt toezicht gehouden door de overheid, de Inspectie SZW. Deze houdt bijvoorbeeld de veiligheid en gezondheid van werknemers in de gaten, maar ook werk- en rusttijden. De Inspectie SZW streeft, onder andere met het oog op de vergrijzing, naar duurzame inzetbaarheid van werknemers.

Cao

Iedere zoveel jaar wordt er opnieuw onderhandeld over de cao, de collectieve arbeidsovereenkomst. Een cao is een afspraak tussen werkgevers en werknemers over jouw arbeidsvoorwaarden. Een cao bestaat uit een verzameling van afspraken die geldt voor alle werknemers binnen een bepaald bedrijf of binnen een bepaalde bedrijfstak. In de gezondheidszorg kennen we bijvoorbeeld de cao ziekenhuizen, de cao vvt (Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg) en de cao UMC’s. Waar je precies werkt, bepaalt onder welke cao je valt. In een cao kunnen dezelfde soort afspraken worden vastgelegd die normaal gesproken in een arbeidsovereenkomst staan. In de arbeidsovereenkomst wordt veelal verwezen naar de cao. Denk daarbij aan: arbeidsduur, beloning (loonschalen), onregelmatigheidstoeslag (ort), functiewaarderingsysteem, ATV- en vakantieregelingen, overwerkregeling, regelingen in geval van ziekte, arbeidsomstandigheden en veiligheid van de werknemer, (pre)pensioenregeling en ontslagregelingen.

Onregelmatigheidstoeslag

In juni 2015 bleek uit een uitspraak van het Europese Hof van Justitie dat werkgevers verpleegkundigen minstens tientallen miljoenen euro’s aan niet-betaalde onregelmatigheidstoeslag schuldig waren. Verpleegkundigen en verzorgenden die onregelmatige diensten werkten en daarvoor op regelmatige basis onregelmatigheidstoeslag (ort) ontvingen, hebben dus recht op die achterstallige ort. In de diverse cao’s is inmiddels afgesproken dat in de toekomst onregelmatigheidstoeslag (ort) tijdens vakantie en verlof wordt betaald, maar je hebt ook recht op achterstallige ort over vakantie- en verlofuren in het verleden. Daarover zijn verschillende rechtszaken gevoerd, maar ook ort over vakantie- en verlofuren in het verleden is inmiddels in de verschillende cao’s geregeld.

Onregelmatige diensten voor verpleegkundigen

Onregelmatige diensten zorgen nogal voor een aanslag op het privéleven van veel verpleegkundigen. Bovendien slapen verpleegkundigen die nachtdiensten draaien vaak slecht na de nachtdienst. Bijna een derde neemt wel eens slaapmedicatie op recept om de slaap te kunnen vatten. Andere verpleegkundigen vallen na hun nachtdienst juist (bijna) in slaap in de auto, wat uiteraard leidt tot gevaarlijke situaties.

Uitgelicht

Achtergrond

Werken als zelfstandige verpleegkundige: vrijheid, geld, maar ook hoofdbrekens

Zzp’ers waren altijd een kleine groep in de zorg. Maar de laatste jaren zetten zorgverleners massaal de stap naar het ondernemerschap. Sommigen zweren erbij, maar niet iedereen zit ondernemen in het bloed. Voor wie een zzp-carrière overweegt, een overzicht van plussen en minnen.
Achtergrond

De zomerroosters: wat mag wel en niet?

Elk jaar weer een heel gepuzzel in teams: de zomerroosters. Wat zijn nu eigenlijk jouw rechten en plichten? Drie vragen en antwoorden.

Meest gelezen

Uitgelicht congres