Verpleegkundig onderzoek doen: zo krijg je dat voor elkaar

Ze begon blanco, maar heeft intussen een belangrijke bijdrage geleverd aan een grootschalig onderzoek naar het kennisniveau van verpleegkundigen over kwetsbare ouderen. De uitkomsten zijn nog niet gepubliceerd, maar verpleegkundige Christel Derks vertelt alvast aan Nursing hoe ze het voor elkaar bokste.
Verpleegkundig onderzoek
Van verpleegkundige tot verpleegkundig-onderzoeker: Christel Derks (foto: ETZ Fotografie & Film/Maria van der Heyden).

Het onderzoek is van je eigen Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ), Deventer Ziekenhuis en Máxima Medisch Centrum overgesprongen naar zeven andere STZ-ziekenhuizen, er zijn grote namen uit de verplegingswetenschap bij betrokken en er hebben tweeduizend verpleegkundigen deelgenomen. Hoe begon je?
‘Ik werkte eerst volledig als verpleegkundige in het ETZ, en heb altijd al interesse gehad in verpleegkundig onderzoek. Dit onderzoek begon met de aanname dat verpleegkundigen hun eigen kennis overschatten over de oudere patiënt, vooral als het gaat om voeding, dementie, incontinentie, delier en gebruik van medicatie. Mede op initiatief van het ETZ hebben tien topklinische ziekenhuizen de krachten gebundeld om gezamenlijk verpleegkundig onderzoek te doen, met als doel de kwaliteit van zorg aan de oudere patiënt te verbeteren. Ik was bezig met mijn master verpleegkunde en vroedkunde in Antwerpen toen ik, vanaf de werkvloer, werd aangetrokken voor dit unieke onderzoek. Ik heb het onderzoek mede gecoördineerd en was verantwoordelijk voor de centrale dataverzameling en analyse van alle cijfers. De uitkomsten hebben we in een wetenschappelijk artikel vastgelegd, met ondersteuning van een groot aantal collega’s en onder begeleiding van Marieke Schuurmans en Jeroen Dikke. Zodra dit artikel gepubliceerd is, kunnen we de uitkomsten delen.’

Veel verpleegkundigen die net als jij interesse hebben in onderzoek doen, denken bij voorbaat al: daar is geen tijd voor, en al helemaal geen geld.
‘Dat hoor ik ook veel om me heen. En toch kan het: juist als verpleegkundige van de werkvloer gaan er deuren voor je open. Ik heb een enorm hoge respons op mijn online vragenlijsten gekregen; als collega-verpleegkundige heb je al snel meer goodwill dan als wetenschapper vanuit een kantoor. Ja, je moet er wel echt hard voor gaan en geduld hebben. Je moet het belang laten zien van verpleegkundig onderzoek: wat betekent jouw onderzoeksvraag voor de dagelijkse praktijk? Negeer vooroordelen uit de medische hoek; ik hoor vaak dat verpleegkundig onderzoek niet deugt. Als verpleegkundige kun je met je onderzoek juist een mooie verbinding leggen tussen de verpleegkundige en de medische wereld. Je moet klein beginnen, met afdelingen, dokters en managers in gesprek en laten zien wat je wilt bereiken. Op eigen initiatief dus en ja, ook deels in eigen tijd. Veel verpleegkundigen vinden dat spannend, maar als je verder wilt groeien moet je daar echt in durven investeren. Mijn grote tip: zoek contacten die je verder kunnen helpen, geef aan wat je nodig hebt. Bijvoorbeeld aan tijd en geld.’

Wat maakt het zo leuk om als verpleegkundige onderzoek te doen?
‘Er is nog zoveel winst te behalen op het vlak van verpleegkundig onderzoek; het gebeurt nog maar mondjesmaat. Je kunt echt iets betekenen voor de zorg op jouw afdeling, in jouw ziekenhuis of zelfs daarbuiten. Het is helemaal niet zo stoffig als velen denken: je ontmoet veel bevlogen mensen, kijkt in de keuken op andere afdelingen en andere ziekenhuizen. Vaak kom je zo enthousiast terug van een symposium en denk je: daar moet ik meer mee doen! Maar hoe vaak doe je dat dus niet? Het is erg leuk om die positie wél echt voor jezelf te gaan creëren. Stap 1 kan al zijn om je enthousiasme over te brengen aan je manager. Of je begint bij meedoen aan projecten of commissies, ga in de VAR. Ik ben er ook steeds verder ingerold door aan projecten mee te werken. Je krijgt steeds meer bekendheid en mogelijkheden.’

Noot van de redactie: zodra de uitkomsten van het onderzoek van Derks bekend zijn, zal Nursing daar online aandacht aan besteden.

Hoogleraar Verplegingswetenschap Hester Vermeulen adviseert: ‘Verpleegkundige: haak aan bij bestaand onderzoek, wacht niet af en zet door.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.