NIVEL ziet sociale ongelijkheid in palliatieve zorg

Geslacht, leeftijd, ziekte, afkomst en vooral opleidingsniveau zijn mede bepalend voor de toegang tot palliatieve zorg én de tevredenheid daarover. Er is in Nederland duidelijk sprake van sociale ongelijkheid op dat vlak.
Sociale ongelijkheid palliatieve fase
Verschillende factoren bepalen of en welke mogelijkheden iemand krijgt in de palliatieve fase (foto: Fotolia).

Dat concludeert het NIVEL in haar Kennissynthese Sociale Ongelijkheid. Mannelijke en jongere patiënten lijken iets positiever te zijn over aspecten van de kwaliteit van hun zorg dan vrouwelijke patiënten en 75-plussers. Patiënten met kanker zijn positiever over de geboden palliatieve zorg dan patiënten met andere aandoeningen, zoals COPD. Vooral mensen met een laag opleidingsniveau ervaren dat zorgverleners hen weinig betrekken bij keuzes in de palliatieve fase. Zij hebben het gevoel dat het vooral zorgverleners zijn die beslissen over thema’s als palliatieve sedatie, ophogen van pijnmedicatie of stoppen van een levensverlengende behandeling.

Communicatie

Ook naasten die laag opgeleid zijn ervaren minder vaak aandacht en respect voor hun psychosociaal en spiritueel welbevinden dan naasten die middelbaar opgeleid zijn (vmbo of mbo) zijn. Deze middelbaar geschoolde groep is het meest tevreden; hoogopgeleiden ervaren ook weinig respect en aandacht voor hun autonomie en psychisch welzijn. Mogelijke verklaring hiervoor is volgens de auteurs dat zij kritischer zijn, of dat zorgverleners de communicatie hierover met hen moeilijker vinden.

Ongewild

Etnische achtergrond speelt ook een rol, zo concludeert het NIVEL. Transferverpleegkundigen in ziekenhuizen en huisartsen verwijzen bij etnische doelgroepen minder snel naar thuiszorg in de palliatieve fase, vanwege taal- en communicatieproblemen die zij verwachten. Ook veronderstellen zorgverleners vaak, vooral bij Turkse en Marokkaanse patiënten, dat familie de zorg wil gaan verlenen. ‘Zo dragen zij ongewild bij aan ongelijkheid in de palliatieve zorg’, schrijft de auteur.

Aanbevelingen

Het NIVEL doet aan de hand van de kennissynthese een aantal aanbevelingen om sociale ongelijkheid in palliatieve zorg te verminderen. Zo is er volgens de auteur meer aandacht nodig voor specifieke doelgroepen en daarbij vooral voor thema’s als autonomie en psychosociaal en spiritueel welbevinden. Ook zouden zorgverleners het proces van besluitvorming in de palliatieve fase kritischer onder de loep moeten nemen. ‘Maatwerk zou de leidraad moeten zijn’, zo besluit de auteur.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.